व्यक्ति विकास

अटार्क्टिका खंडातून शास्त्रज्ञांनी 60 लाख वर्षांपूर्वीचा बर्फाचा एक तुकडा बाहेर काढला आहे. हा बर्फ थेट कालमापन केलेला आतापर्यंतचा सर्वात जुना बर्फ आहे. या शोधातून शास्त्रज्ञांना पृथ्वीच्या प्राचीन हवामानाची माहिती मिळण्यास मदत होणार आहे. नुकत्याच ‌‘पीएनएएस‌’या जर्नलमध्ये प्रकाशित झालेल्या एका नवीन अभ्यासानुसार, हा विक्रम मोडणारा बर्फ आणि त्यात अडकलेले हवेचे बुडबुडे, सुमारे 27 लाख वर्षेजुन्या असलेल्या पूर्वीच्या सर्वात जुन्या ज्ञात बर्फाच्या …

उच्चशिक्षण घेऊन चांगल्या पगाराची नोकरी मिळवणे आणि शहरात स्थिरस्थावर होणे, हे अनेक तरुणांचे स्वप्न असते. मात्र, पुणे जिल्ह्यातील दोन भावांनी याच्या अगदी उलट मार्ग निवडला. बँकेतील चांगल्या नोकऱ्या सोडून त्यांनी गावाकडच्या शेतीची वाट धरली. पारंपरिक शेतीला आधुनिक व्यावसायिक दृष्टिकोनाची जोड देत त्यांनी आज कोट्यवधी रुपयांची उलाढाल असलेला ब्रँड उभा केला आहे. ही यशोगाथा आहे सत्यजित आणि अजिंक्य हंगे या दोन …

आतापर्यंत तुम्ही चंदन, कोरफड, कडूनिंब, गुलाब अशा अनेक सुगंधी साबणांचा वापर केला असेल. पण, तुम्ही कधी गाढविणीच्या दुधापासून बनवलेल्या साबणाने आंघोळ केली आहे का? हे ऐकून आश्चर्य वाटेल; पण हे सत्य आहे! जगभरातील अनेक देशांमध्ये सध्या गाढविणीच्या दुधापासून बनवलेल्या साबणाची मागणी मोठ्या प्रमाणावर वाढत आहे. लोक हा साबण मोठ्या प्रमाणात खरेदी करत आहेत आणि वापरत आहेत. संयुक्त अरब अमिराती आणि …

अभियांत्रिकी शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर बहुतांश तरुणांची पावले बहुराष्ट्रीय कंपन्यांमधील सुरक्षित नोकऱ्यांकडे वळतात. मात्र, या पारंपरिक वाटेला फाटा देत केल्विन अरान्हा आणि फरीश अनफाल या दोन युवा अभियंत्यांनी कृषी क्षेत्रातील आव्हानांवर तंत्रज्ञानाच्या बळावर मात करण्याचा निश्चय केला. हवामानातील तीव्र बदल, पाण्याची वाढती टंचाई आणि उत्पादन खर्चातील भरमसाठ वाढ यांमुळे संकटात सापडलेल्या शेतीला शाश्वत पर्याय देण्यासाठी त्यांनी क्रॉप एआय या कृषी-तंत्रज्ञान उपक्रमाची …

यनासोरच्या युगापूर्वी, सुमारे 240 दशलक्ष वर्षांपूर्वी ट्रयासिक कालखंडात, ब्राझीलमध्ये वावरणाऱ्या एका महाकाय ‌‘योद्धा सरड्याचा‌’ शोध संशोधकांनी लावला आहे. हा शोध डायनासोर पृथ्वीवर वर्चस्व गाजवण्यासाठी येण्यापूर्वीच्या काळातील माहितीतील अंतर भरून काढतो आणि आता आफ्रिका आणि दक्षिण अमेरिका यांच्यातील संबंधांवर अधिक प्रकाश टाकतो. हा चिलखतधारी सरपटणारा प्राणी डायनासोरसारखा दिसत असला, तरी तो प्रत्यक्षात आधुनिक मगरींचा पूर्वज आहे. शास्त्रज्ञांनी या प्राण्याला टी. बेलॅटॉर …

संकटातच संधी शोधण्याची दृष्टी ज्याच्याकडे असते, तो मातीचेही सोने करू शकतो, याचा प्रत्यय सातारा जिल्ह्यातील पाडळी गावचे तरुण उद्योजक ऋषिकेश जयसिंग ढाणे यांच्या यशोगाथेतून दिसून येतो. सुमारे दोन दशकांपूर्वी पाडळी परिसरातील शेतकऱ्यांना कोरफडीच्या शेतीतून मोठा नफा मिळवून देण्याचे आमिष एका व्यापाऱ्याने दाखवले होते. शेतकऱ्यांनी मोठ्या आशेने लागवड केली खरी, परंतु खरेदीचे आश्वासन देणारा व्यापारी गायब झाल्याने शेतकऱ्यांचा भ्रमनिरास झाला. हताश …

तरुणपणी मेंदू तीक्ष्ण असतो, असे म्हटले जाते. तसेच ‌’साठी आणि बुद्धी नाठी‌’ अशीही एक म्हण आपल्याकडे आहे; पण हे काही खरे नाही! आजवर आपण सतत ऐकत आलो आहोत की, वेगाने शिकण्याची आणि विचार करण्याची क्षमता फक्त तारुण्यापर्यंतच मर्यादित असते आणि जसजसे वय वाढते, तसतशी आपली बुद्धी कमकुवत होऊ लागते. परंतु, आता विज्ञानाच्या दुनियेतून या विचाराला एक धक्का देणारा ‌’यूटर्न‌’ मिळाला …

आंध्र प्रदेशातील विशाखापट्टणम येथील चित्तेम सुधीर यांनी अवघ्या 50 हजार रुपयांच्या भांडवलातून सुरू केलेल्या इडली व्यवसायाला आज मोठे यश मिळाले आहे. पारंपरिक इडलीला भरडधान्यांची जोड देऊन त्यांनी तयार केलेला आगळावेगळा पदार्थ ग्राहकांच्या पसंतीस उतरला आहे. विशेष म्हणजे, या व्यवसायातून स्वतःची आर्थिक प्रगती साधतानाच त्यांनी आदिवासी भागातील शेतकऱ्यांसाठीही उत्पन्नाचा नवा मार्ग खुला केला आहे. कृषी अर्थशास्त्रात पदव्युत्तर शिक्षण घेतल्यानंतर सुधीर यांनी …

जगातील सर्वांत श्रीमंत व्यक्ती एलन मस्क यांनी नुकतीच एक्स प्लॅटफफॉर्मवर एक मजेशीर पोस्ट शेअर केली. जी काही क्षणांतच व्हायरल खूपच व्हायरल झाली. आता फोटोला व्हिडीओत रूपांतरित करणं अगदी सोपं झालंय, असं त्याने यावेळी सांगितलं. फक्त फोटोवर थोडा जास्त वेळ बोट दाबा म्हणजेच लाँग प्रेस करा आणि तो तत्काळ व्हिडीओत रूपांतरित होईल, असे मस्क यांनी आपल्या सोशल मीडिया पोस्टमध्ये म्हटले आहे. …

पंढरपूरसारख्या धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरा लाभलेल्या गावातून सुरू झालेला तबलावादक अविनाश पाटील यांचा संगीताचा प्रवास आज आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठापर्यंत पोहोचला आहे. वयाच्या अवघ्या काही वर्षांपासून सुरू झालेली त्यांची ही साधना आणि त्यानंतरचा खडतर संघर्ष हा आजच्या युवा कलाकारांसाठी अत्यंत प्रेरणादायी ठरत आहे. अविनाश पाटील यांना तबला वादनाचा वारसा घरातूनच मिळाला. त्यांचे वडील पंडित प्रमोद पाटील यांच्याकडून त्यांनी बालपणातच संगीताचे प्राथमिक धडे …