लेख-समिक्षण

संपादकीय

टीकेची नीचांकी पातळी

इंदूर येथे आयोजित ‌‘छात्रों की गूंज‌’ या कार्यक्रमात काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांच्या उपस्थितीत एका विनोदी कलाकाराने पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांची केलेली नक्कल सध्या राजकीय वर्तुळात प्रचंड चर्चेचा आणि वादाचा विषय ठरली आहे. विद्यार्थ्यांच्या प्रश्नांना व्यासपीठ मिळवून देण्याच्या उद्देशाने आयोजित केलेल्या कार्यक्रमात, राहुल गांधी यांनी एका विनोदी कलाकाराला पाचारण करून देशाच्या प्रमुखांची नक्कल करण्यास प्रोत्साहन देणे आणि स्वतः त्यात सहभागी …

Read More »

प्रश्न विद्यार्थ्यांच्या सुरेक्षेचा

देशातील रस्त्यांवर वाढत चाललेले अतिक्रमण ही आता केवळ वाहतुकीची अडचण उरलेली नसून, तो एक अत्यंत गंभीर सुरक्षेचा प्रश्न बनला आहे. रस्त्यांच्या कडेला होणारे अवैध बांधकामांचे विस्तार, पदपथांवर थाटलेली दुकाने आणि रस्त्यांवर केली जाणारी बेशिस्त पार्किंग यामुळे महामार्ग आणि शहरांतील रस्ते दिवसेंदिवस अरुंद होत चालले आहेत. वाहनांच्या संख्येत होणाऱ्या प्रचंड वाढीमुळे रस्त्यांचा एक मोठा भाग अनधिकृत पार्किंग आणि मालवाहतुकीच्या साहित्यासाठी वापरला …

Read More »

ट्रम्पना दणका, भारताला दिलासा

अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या एका आणखी मनमानी निर्णयाला तेथील फेडरल न्यायालयाने तात्पुरती स्थगिती दिली आहे. हे नवे नियम लागू होण्याच्या अवघ्या एक दिवस आधी न्यायालयाचा हा महत्त्वपूर्ण आदेश आला आहे. ट्रम्प प्रशासनाला परदेशी विद्यार्थी, संशोधक आणि पत्रकारांच्या अमेरिकेतील मुक्कामाच्या कालावधीवर मर्यादा घालायची होती. परंतु न्यायालयाने सरकारचे हे दावे अत्यंत कमकुवत असल्याचे सांगत ते फेटाळून लावले आहेत. हा निर्णय भारतीय …

Read More »

अतिक्रमणाचा वाढता विळखा

देशातील रस्त्यांवर वाढत चाललेले अतिक्रमण ही आता केवळ वाहतुकीची अडचण उरलेली नसून, तो एक अत्यंत गंभीर सुरक्षेचा प्रश्न बनला आहे. रस्त्यांच्या कडेला होणारे अवैध बांधकामांचे विस्तार, पदपथांवर थाटलेली दुकाने आणि रस्त्यांवर केली जाणारी बेशिस्त पार्किंग यामुळे महामार्ग आणि शहरांतील रस्ते दिवसेंदिवस अरुंद होत चालले आहेत. वाहनांच्या संख्येत होणाऱ्या प्रचंड वाढीमुळे रस्त्यांचा एक मोठा भाग अनधिकृत पार्किंग आणि मालवाहतुकीच्या साहित्यासाठी वापरला …

Read More »

विश्वासाची कसोटी

निवडणुकीचा निकाल कोणाच्या बाजूने लागतो, यापेक्षा तो निकाल ज्या प्रक्रियेतून आला त्या प्रक्रियेवर पराभूत पक्षाचाही विश्वास असणे लोकशाहीसाठी अधिक महत्त्वाचे असते. भारतात ही जबाबदारी निवडणूक आयोगाकडे आहे. त्यामुळे ईव्हीएम असो किंवा मतदारयादीचे पुनरीक्षण, निवडणूक प्रक्रियेविषयी वारंवार शंका उपस्थित होत असतील तर त्यांना केवळ राजकीय आरोप म्हणून झटकून टाकण्याऐवजी त्यांचे निरसन करणे हे आयोगाचे कर्तव्य ठरते. ईव्हीएममधील मतमोजणीसाठी ‌‘टोटलायझर‌’ वापरण्याच्या मागणीवर …

Read More »

आजचा दिलासा, उद्याचे ओझे?

रुपयावरील दबाव कमी करण्यासाठी परदेशातून डॉलर देशात आणणे हा तातडीचा उपाय असू शकतो; परंतु त्यासाठी भविष्यात मोठी किंमत मोजावी लागणार असेल, तर या यशाकडे जरा वेगळ्या नजरेने पाहावे लागेल. ‌‘फॉरेन करन्सी नॉन-रेसिडेंट बँक‌’ अर्थात एफसीएनआर-बी योजनेतून अनिवासी भारतीय आणि परदेशातील भारतीय वंशाच्या ठेवीदारांकडून सुमारे 136 अब्ज डॉलर भारतात आले. डॉलरची मागणी वाढून रुपया दबावाखाली असताना या ओघाने चलनाला आधार मिळाला. …

Read More »

काटकसरीचे वास्तव

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी देशातील जनतेला उद्देशून केलेल्या भाषणामध्ये पुन्हा एकदा सर्वांना काटकसर करण्याचा सल्ला दिला आहे. 2047 पर्यंत जर देशाला विकसित राष्ट्र बनवायचे असेल तर काटकसरीच्या उपायांची गरज आहे. हा विषय त्यांनी पुन्हा एकदा समोर आणला आहे. यापूर्वी अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्ध सर्वोच्च पातळीवर असताना त्यांनी भारतीयांना बचत करण्याचा आणि काटकसर करण्याचा सल्ला दिला होता. तेव्हाची परिस्थिती समजण्यासारखी …

Read More »

महिला आरक्षण आणि परिसीमनाची कोंडी

संसदेचे पावसाळी अधिवेशन अनिश्चित काळासाठी तहकूब झाल्यानंतर महिला आरक्षणाच्या अंमलबजावणीशी निगडित परिसीमनाचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आला आहे. त्यासाठी सरकार विशेष अधिवेशन बोलावू शकते, अशी चर्चा आहे. सरकारकडून तसे संकेत दिले जात असतानाच काँग्रेससह विरोधी पक्षांनी परिसीमनाच्या प्रश्नावर आधी सर्वपक्षीय बैठक घेण्याची मागणी केली आहे. विशेष अधिवेशन प्रत्यक्षात बोलावले जाते की नाही, यापेक्षा महिला आरक्षणाची अंमलबजावणी आणखी लांबणीवर पडणार नाही, याची …

Read More »

स्वाईन फ्लूचा वाढता विळखा

देशात सध्या स्वाईन फ्लूचा प्रसार वेगाने होत आहेत. राष्ट्रीय राजधानी दिल्लीत स्वाइन फ्लूच्या रुग्णसंख्येत होत असलेली वाढ ही आरोग्य यंत्रणेसाठी धोक्याची घंटा आहे. अवघ्या 24 तासांत 138 नवे रुग्ण आढळल्याने एकूण रुग्णसंख्या 2,446 वर पोहोचली आहे. स्वाईन फ्लूचे तुरळक रुग्ण दरवर्षी आढळतात; मात्र यंदा रुग्णसंख्या सातत्याने वाढत असल्याने प्रशासनाबरोबरच नागरिकांनीही अधिक सतर्क राहण्याची गरज निर्माण झाली आहे. सरकारकडून परिस्थितीचा नियमित …

Read More »

आस्थेचा प्रश्न, पारदर्शकतेची कसोटी

अयोध्येतील राम मंदिर हे कोट्यवधी भारतीयांच्या श्र्द्धेचे केंद्र आहे. त्यामुळे मंदिराच्या दानपेटीत पडणारा प्रत्येक रुपया ही केवळ आर्थिक देणगी नसते; त्यामागे भाविकांचा विश्वास असतो. अशा ठिकाणी दानाच्या रकमेत गैरव्यवहार किंवा चोरी झाल्याचे आरोप समोर येणे गंभीर आहेच; परंतु ज्यांच्यावर आर्थिक व्यवहारांच्या देखरेखीची जबाबदारी होती, त्यांच्यापर्यंत चौकशीची व्याप्ती पोहोचली का, असा प्रश्न निर्माण होणे अधिक चिंताजनक आहे. विशेष तपास पथकाच्या चौकशीत …

Read More »