लेख-समिक्षण

Tag Archives: चालू घडामोडी

निर्जीवाचा जीव

हॉटेलात मिळतात तसे खमंग पदार्थ घरच्या किचनमध्ये शिजावेत असं वाटणं आणि ‘घरच्यासारखं जेवण’ मिळणारं हॉटेल शोधत फिरणं, ही विसंगती मजेशीरच नव्हे तर प्रातिनिधिक आहे. याच विसंगतीने माणसाला यंत्र आणि यंत्राला माणूस बनवलं. भांड्यावर नाव टाकायच्या यंत्रासारखा आवाज काढून बोलणार्‍या रोबोंचा जमाना मागे पडला आणि हुबेहूब माणसासारखे दिसणारे, बोलणारे, विचार करणारे ‘एआय ह्यूमनॉइड्स’ आपल्या दिमतीला हजर झाले. माणसाचं काम हलकं करण्यार्‍या …

Read More »

कांदा कधीपासून खाल्ला जातो?

जगभरातील लोकांच्या आहारात कांदा असतोच. गरिबांसाठीही कांदा- भाकर हे सहज उपलब्ध होणारे अन्न आहे. कांद्याचा वापर मेसोपोटेमियात म्हणजे सध्याच्या इराक-इराणच्या परिसरात 4000 वर्षांपूर्वी केला जात असे, हे एका लेखातून स्पष्ट झाले आहे. 1985 साली एका फ्रेंच पुरातत्त्ववेत्याने तो वाचल्यावर ही माहिती समजली होती. जगभरातील अनेक देशांमध्ये कांद्याचे पीक घेतले जाते. जगभरातल्या एकूण कांद्यापैकी 45 टक्के कांदा भारत आणि चीनमध्ये पिकवला …

Read More »

कहाणी एका स्वप्नपूर्तीची

राजस्थानमध्ये गौना परंपरेनंतरच लहान वयात लग्न झालेली वधू सासरी संसार थाटण्यासाठी जाते. ही त्या जोडप्यांसाठी आयुष्याची नवी सुरुवात असली, तरीही मुलींच्या मनात असणार्‍या स्वप्नांचा शेवट असतो. मात्र, रुपा यादवच्या बाबतीत ही परिस्थिती वेगळी होती. रुपाने तिच्या कुटुंबीयांच्या, खास करून तिच्या मेव्हण्याच्या पाठिंब्याने आपले शिक्षण पूर्ण केले. घरच्यांचा पाठिंबा असला तरीही रुपाला आपले ध्येय पूर्ण करण्यासाठी अनेक अडचणी आल्या होत्या. आर्थिक …

Read More »

अज्ञानाचे बळी

निसर्गावर विजय वगैरे मिळवणं आपल्याला कधीच शक्य नसतं आणि त्याची गरजही नसते; पण कथित आर्थिक विकासाच्या कैफात आपल्याला तसं पदोपदी वाटू लागलंय, हे मात्र खरं. निसर्ग हा सातत्यानं आपल्याला काही ना काही देत राहतो आणि आपण सातत्यानं त्याला ओरबाडत राहतो. त्यामुळं एकीकडे पैसा फुगत चाललाय आणि दुसरीकडे निसर्ग जखमी होत चाललाय. खिसे फुगल्यामुळं पर्यटनाचा पूर आलाय; पण पर्यटन कशाला म्हणायचं, …

Read More »

डोळ्यांच्या स्कॅनिंगमधून किडनीचा अंदाज

डिनबर्ग विद्यापीठातर्फे घेतल्या गेलेल्या एका अभ्यासात ऑप्टिकल कोहेरेन्स टोमोग्राफी ओटीसी तंत्राच्या माध्यमातून डोळ्यांच्या थ्रीडी फोटोच्या मदतीने विविध आजारांचे निदान केले आहे. हा प्रयोग यशस्वी झाल्याने एका नव्या क्रांतीची ही सुरुवात मानली जाते. अनेक आजारांचे निदान अतिशय उशिरा होते. त्याचा बीमोड करण्यासाठी हे तंत्र उपयुक्त ठरू शकेल, असा अभ्यासकांचा होरा आहे. एडिनबर्गच्या संशोधकांनी 204 किडनी रुग्णांवर अभ्यास करत त्यातून हा निष्कर्ष …

Read More »

श्रमसातत्य महत्वाच्ं

प्रत्येक तरुणाच्या मनात कुठे ना कुठे रतन टाटा, मुकेश अंबानी, स्टीव्ह जॉब्स दडलेला असतो. प्रत्येकाचीच मोठी स्वप्ने असतात. सगळेच ती पूर्ण करण्यात यशस्वी होतात असेही नाही. पण म्हणून त्यांचे प्रयत्न कधीच थांबत नाही. आपल्या आजूबाजूचे अनेक तरुण स्वतःचे व्यवसाय सुरु करुन त्यांच्या मोठ्या स्वप्नांची बीजे रोवत आहेत. व्यवसाय सुरु करणे एवढे सोपे नाही. हा रस्ता प्रचंड संयम पाहणारा आणि कष्टदायक …

Read More »

नाव बदलला!

हिमालयात वगैरे जाण्याची पैज लावली जाते; पण ज्या नावात आपला जीव अडकलेला असतो, ते बदलण्याची पैज लावणारा आणि मुख्य म्हणजे पाळणारा नेता आंध्र प्रदेशात नुकताच पाहायला मिळाला. राज्याचे माजी मंत्री आणि वायआरएस काँग्रेसचे नेते मुद्रगदा पद्मनाभम यांनी हा विक्रम त्यांच्या ‘नावावर’ केलाय. आंध्र प्रदेशच्या राजकारणात बरीच उलथापालथ नुकत्याच झालेल्या निवडणुकीत पाहायला मिळाली. चंद्राबाबू नायडूंच्या यशाबरोबरच जनसेना पक्षाचे नेते पवन कल्याण …

Read More »

सुर्यामुळे होणार पृथ्वीचा अंत

Zm‘-ê$nmÀ¶m gd© g¥ï>rMm EH$ Zm EH$ {Xdg A§V R>abobmM Amho. Omo OÝ‘mbm Ambm Vmo EH$ {Xdg OmUma ho Z¸$s. AJXr AãOmdYr dfmªMo Am¶wî¶ Agboë¶m J«h-Vmè¶m§Zmhr hm {Z¶‘ bmJy Amho. EH$ {Xdg n¥ÏdrMmhr A§V hmoD$Z OJmMm {dZme hmoUma Amho. n¥ÏdrMm A§V H$Yr Am{U H$gm hmoB©b ¶mda g§emoYH$ g§emoYZ H$aV AmhoV. ¶m~m~V AZoH$ Xmdo Ho$bo OmV AmhoV. ‘mÌ, ZdrZ g§emoYZmV Y¸$mXm¶H$ ‘m{hVr …

Read More »

अफाट जिद्दीची प्रेरक गाथा

“M§Xÿ M°{ån`Z’ `m AcrH$S>oM àX{e©V Pmcoë`m {MÌnQ>m_YyZ _wacrH$m§V noQ>H$a `§mMm OrdZàdmg énoar nS>Úmda gmXa H$aÊ`mV Amcm Amho. 2018 _Ü`o Ë`m§Zm nÙlr nwañH$ma XoD$Z gÝ_m{ZV H$aÊ`mV Amco hmoVo. à{VHy$b n[apñWVrda _mV H$ê$Z AWH$ n[al_ H$arV, {OÔrZo ñdV:Mo Am`wî` KS>{dUmè`m noQ>H$a `m§Mm OrdZàdmg àoaUmXm`r Amho. 1972_Ü`o O_©ZrVrb hm`So>b~J© `oWo Pmboë`m n°amAm°qb{nH$ ñnY}V d¡`{º$H$ gwdU©nXH$ {_i{dUmè`m noQ>H$a `m§Mm OÝ_ Bñbm_nyaMm. KaMr n[apñWVr J[a~rMr. …

Read More »

संघर्षगाथा

CÎm_ eoVr, _Ü`_ ì`mnma, H${Zð> ZmoH$ar’ Ag§ åhUUmao Am{U _mZUmao Ho$ìhmM AmCQ>S>oQ>oS> Pmbo. EH$Va eoVr \$m`Xoera am{hbr Zmhr Am{U eoVrda Adb§~yZ amhUmar bmoH$g§»`m AOyZhr gdm©{YH$ Agbr, Var eoVrbm Hw$R>ë`mhr AWm©Z§ “^md’ am{hbm Zmhr. ZmoH$arÀ`m emoYmV J«m_rU `wdH$ ehamH$S>o Ymdbo. XþgarH$S>o, “ZmoH$arnojm `wdH$m§Zr ì`dgm`mH$S>o dimd§,’ Ago g„o {Xbo OmD$ bmJbo. “ZmoH$ar _mJUmao Zìho, XoUmao ìhm,’ Aer ñ\y${V©Xm`H$ dMZ§ bmoH${à` hmoD$ bmJbr. …

Read More »