इडली व्यवसायातून लाखोंची उलाढाल!

आंध्र प्रदेशातील विशाखापट्टणम येथील चित्तेम सुधीर यांनी अवघ्या 50 हजार रुपयांच्या भांडवलातून सुरू केलेल्या इडली व्यवसायाला आज मोठे यश मिळाले आहे. पारंपरिक इडलीला भरडधान्यांची जोड देऊन त्यांनी तयार केलेला आगळावेगळा पदार्थ ग्राहकांच्या पसंतीस उतरला आहे. विशेष म्हणजे, या व्यवसायातून स्वतःची आर्थिक प्रगती साधतानाच त्यांनी आदिवासी भागातील शेतकऱ्यांसाठीही उत्पन्नाचा नवा मार्ग खुला केला आहे.
कृषी अर्थशास्त्रात पदव्युत्तर शिक्षण घेतल्यानंतर सुधीर यांनी उत्तर किनारपट्टी आंध्र प्रदेशातील आदिवासी भागात सुमारे दोन वर्षे काम केले. या काळात त्यांना भरडधान्यांचे पौष्टिक महत्त्व आणि ग्रामीण भागातील त्यांची मुबलक उपलब्धता लक्षात आली. ही धान्ये शहरी ग्राहकांच्या आहारात आणण्यासाठी त्यांनी पारंपरिक इडलीमध्ये नावीन्यपूर्ण प्रयोग करण्याचे ठरवले.
2018 मध्ये त्यांनी अवघ्या 50 हजार रुपयांच्या गुंतवणुकीतून ‌‘वासेना पोली‌’ नावाचा छोटासा खाद्यपदार्थांचा स्टॉल सुरू केला. त्यांच्या इडलीचे वैशिष्ट्‌‍य म्हणजे त्यामध्ये आठ प्रकारच्या भरडधान्यांचा आणि अन्य धान्यांचा वापर केला जातो. नेहमीच्या भांड्यात इडली तयार करण्याऐवजी ती विशिष्ट पानात गुंडाळून वाफवली जाते. त्यामुळे इडलीला वेगळी चव आणि सुगंध प्राप्त होतो.
सुरुवातीला ग्राहकांचा प्रतिसाद मर्यादित होता. मात्र, हळूहळू या इडलीची लोकप्रियता वाढत गेली. स्टॉलसमोर ग्राहकांच्या रांगा लागू लागल्या. माजी उपराष्ट्रपती एम. व्यंकय्या नायडू यांनीही सुधीर यांच्या या उपक्रमाची दखल घेतली होती. या व्यवसायाचे आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे शेतकऱ्यांशी असलेला थेट संपर्क.
सुधीर दरमहा सुमारे 700 किलो भरडधान्ये शेतकऱ्यांकडून खरेदी करतात. बाजारात किलोला साधारण 30 रुपये दर मिळत असताना ते शेतकऱ्यांना सुमारे 70 रुपये देतात. 2024 मधील एका अहवालानुसार, त्यांच्या व्यवसायाची मासिक कमाई 7 लाख 50 हजार रुपयांहून अधिक होती.
अवघ्या 50 हजार रुपयांपासून सुरू झालेल्या या व्यवसायाने पारंपरिक खाद्यपदार्थांमध्ये नावीन्य आणल्यास मोठी व्यावसायिक संधी निर्माण होऊ शकते, हे दाखवून दिले आहे.