सुरक्षेतील त्रुटी आणि हिंसेचे राजकारण

पश्चिम बंगालच्या ज्येष्ठ नेत्या आणि तृणमूल काँग्रेसच्या प्रमुख ममता बॅनर्जी यांच्या निवासस्थानाजवळ एका महिलेने त्यांच्या सुरक्षा कड्यात घुसखोरी करून हल्ला करण्याचा प्रयत्न केल्याची घटना नुकतीच समोर आली आहे. मंगळवारी दुर्गापूजा उत्सवाचे उद्घाटन करण्यासाठी जात असताना ही घटना घडली. वेळीच सुरक्षा रक्षक आणि पक्षाच्या कार्यकर्त्यांनी त्या संशयित महिलेला पकडून पोलिसांच्या स्वाधीन केल्यामुळे मोठा अनर्थ टळला. कार्यकर्त्यांच्या मते, त्या महिलेच्या हातात धारदार चाकू होता. मात्र, पोलिसांनी केलेल्या प्राथमिक चौकशीत त्या महिलेचा हेतू हल्ला करण्याचा नसून केवळ भेट घेण्याचा होता, असा दावा करण्यात आला आहे. पोलिसांचा हा खुलासा असला, तरी राज्याच्या एका सर्वोच्च लोकप्रतिनिधीच्या सुरक्षा यंत्रणेत झालेली ही अक्षम्य चूक अनेक गंभीर प्रश्न निर्माण करणारी ठरली आहे.
अशा प्रकारच्या संवेदनशील घटनांकडे केवळ राजकीय आरोप-प्रत्यारोप म्हणून दुर्लक्ष करता येणार नाही. जर एका वरिष्ठ राजकीय नेत्याच्या इतक्या जवळ कोणतीही अनोळखी व्यक्ती थेट पोहोचू शकत असेल, तर सर्वसामान्य नागरिकांच्या सुरक्षिततेचे काय, असा प्रश्न साहजिकच उपस्थित होतो. महिलेचा नेमका हेतू काय होता, तिच्याकडे खरोखरच शस्त्र होते का आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, उच्चस्तरीय सुरक्षा कडे भेदून ती इतक्या जवळ पोहोचलीच कशी, या सर्व बाजूंची निष्पक्ष आणि पारदर्शक चौकशी होणे गरजेचे आहे. सुरक्षा यंत्रणेतील त्रुटी केवळ तांत्रिक नसून त्यामागे कोणती मानवी हलगर्जी होती का, हे तपासून जबाबदारी निश्चित करणे प्रशासनाचे कर्तव्य ठरते.
पश्चिम बंगालच्या राजकीय पटलावर गेल्या अनेक वर्षांपासून निवडणुका आणि सत्तासंघर्षातून घडणाऱ्या हिंसक घटनांचे सावट सातत्याने राहिले आहे. अशा अशांत राजकीय वातावरणात नेत्यांच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न अधिकच संवेदनशील बनतो. लोकशाही व्यवस्थेत टोकाचे मतभेद, वैचारिक विरोध आणि सत्ताधाऱ्यांवर कडाडून टीका करण्याचे पूर्ण स्वातंत्र्य प्रत्येक नागरिकाला व विरोधी पक्षांना असते; परंतु जेव्हा हा राजकीय विरोध वैयक्तिक द्वेषात किंवा हिंसेच्या उंबरठ्यावर जाऊन पोहोचतो, तेव्हा ती लोकशाहीच्या मूल्यांची उघड पायमल्ली ठरते. भविष्यात अशा घटनांची पुनरावृत्ती टाळण्यासाठी सुरक्षा यंत्रणेचे काटेकोर पुनरावलोकन करणे आणि राज्यातील वाढत्या राजकीय हिंसेला वेसण घालणे हेच शांततेसाठी अत्यंत आवश्यक पाऊल ठरेल.– सरोजिनी घोष