लेख-समिक्षण

परदेशातले गल्लाभरु

OJ^amVrc {d{dY Xoem§_Ü`o ^maVr`m§Mm Am{U ^maVr` d§emÀ`m ì`ŠVtMm gÜ`m ~moc~mcm Amho. ZmoH$ar-ì`dgm`m{Z{_Îm Jocoë`m Ag§»` ^maVr`m§Zr Ë`m-Ë`m Xoem§_Ü`o ~ñVmZ ~gdV VoWrc amOH$maU, g_mOH$maU, AW©H$maUmV `moJXmZ {Xco Amho. `m gdmª_wio AmO OJ^amV qhXr {MÌnQ>m§Mo MmhVo {Z_m©U Pmco AmhoV. n[aUm_r, ~m°{bdyS>nQ> Ho$di ^maVmVM Zmhr Va naXoemVhr AmdS>rZo nm{hbo OmVmV. AZoH$ {MÌnQ>m§Zr Va ^maVmnojm naXoemV A{YH$ H$_mB© Ho$bobr {XgVo.
OJ^amVrc {d{dY Xoem§_Ü`o ^maVr`m§Mm Am{U ^maVr` d§emÀ`m ì`ŠVtMm gÜ`m ~moc~mcm Amho. ZmoH$ar-ì`dgm`m {Z{_Îm Jocoë`m Ag§»` ^maVr`m§Zr Ë`m-Ë`m Xoem§_Ü`o ~ñVmZ ~gdV VoWrc amOH$maU, g_mOH$maU, AW©H$maUmV `moJXmZ {Xco Amho. `m gdmª_wio AmO OJ^amV qhXr {MÌnQ>m§Mo MmhVo {Z_m©U Pmco AmhoV. n[aUm_r, ~m°{bdyS>nQ> Ho$di ^maVmVM Zmhr Va naXoemVhr AmdS>rZo nm{hbo OmVmV. AZoH$ {MÌnQ>m§Zr Va ^maVmnojm naXoemV A{YH$ H$_mB© Ho$bobr {XgVo.
^maVr` {MÌnQ>m§Mo {deofV: ~m°{bdyS>Mo MmhVo Ho$di XoemVM Zmhr Va OJ^amV AmhoV Am{U Ago åhQ>bo Va MwH$sMo R>aUma Zmhr. `m doS>mnm`r ~m°{bdyS>nQ>mZo naXoemV ~¸$i H$_mB© Ho$br Amho. ãb°H$ A±S> ìhmB©Q>À`m O_mÝ`mnmgyZ Vo AmVmn`ªV W«rS>r O_mÝ`mn`ªV hr na§nam gwê$ am{hbr Amho. åhUyZM AZoH$ Zm`H$ Zm{`H$m `m dëS>© {à_rAa emoÀ`m doir ñdV: naXoemV hOoar bmdVmV. `m{edm` ~m°{bdyS>H$S>o àojH$ dmT>Ê`mMo AmUIr EH$ H$maU åhUOo naXoemV Am`mo{OV hmoUmao nwañH$ma gmohio. ~m°{bdyS>nQ> Ho$di ^maVmVM Zmhr Va naXoemVhr AmdS>rZo nm{hbo OmVmV. AZoH$ {MÌnQ>m§Zr Va ^maVm nojm naXoemV A{YH$ H$_mB© Ho$bobr {XgVo.
~m°{bdyS>À`m B{VhmgmV AmVmn`ªV gdm©{YH$ H$_mB© H$aUmam
{MÌnQ> Am_raImZMm “X§Jb’ am{hbm Amho. 23 {S>g|~a 2016 amoOr àX{e©V Pmboë`m `m {MÌnQ>mMo bmB\$Q>mB_ H$boŠeZ 2207.3 H$moQ>r én`o am{hbo Am{U Ë`mV 1300 H$moQ>rhÿZ A{YH$ H$_mB© MrZ_Ü`o Pmbr hmoVr. `m {MÌnQ>mV naXoemV Pmbobr EHy$U H$_mB© hr 1900 H$moQ>rnojm A{YH$ hmoVr. naXoemV CËnÞmÀ`m ~m~VrV Xþgè`m ñWmZmda Am_raMmM “grH«o$Q> gwnañQ>ma’ hm {MÌnQ> Amho. 2017 _Ü`o àX{e©V Pmboë`m `m {MÌnQ>mZo ^maVm~mhoa 1120 H$moQ>r én`mMr H$_mB© Ho$br. `m `mXrV {Vgè`m ñWmZmda gb_mZ ImZMm “~Oa§Jr ^mB©OmZ’Mm C„oI H$amdm bmJob. Ë`mZo naXoemV 640 H$moQ>tMm J„m H$_mdbm.
naXoemV `m {MÌnQ>mZm§hr ng§Vr
naXoemV CËnÞ {_idUmè`m {MÌnQ>m§À`m `mXrV Mm¡Ï`m H«$_mH$m§Mm {MÌnQ> 1982 _Ü`o àX{e©V Pmbobm {_WwZ MH«$dVu `m§Mm “{S>ñH$mo S>mÝga’Mm C„oI H$amdm bmJob. Ë`m H$mimV `m {MÌnQ>mZo 7.5 H$moQ>r S>m°baMr H$_mB© Ho$br hmoVr. AmOÀ`m H$mimV {S>ñH$mo S>mÝga àX{e©V Pmbm AgVm Va Ë`mMr ^maVr` én`mVrb H$_mB© 600 H$moQ>r én`o am{hbr AgVr.
nmMì`m H«$_mH$m§da “~mhþ~br 2:X H$ÝbyOZ’ (2017) Amho. `mV VobJw Am{U V{_i ^m{fH$nQ>mMm g_mdoe H$aVm `oB©b. XmoÝhr ^mfoV `m {MÌnQ>mZo 5.93 H$moQ>r S>m°baMr H$_mB© Ho$br. ghmì`m H«$_mH$m§da Am_raImZMm “nrHo$’Mm g_mdoe H$amdm bmJob. Ë`mZo ^maVm~mhoa 4.34 H$moQ>r S>m°baMr H$_mB© Ho$br. gmVì`m H«$_mH$m§da 2018 amoOr àX{e©V Pmbobm Am`wî_mZ IwamUm Am{U Vã~y A{^{ZV “A§YmYwZ’ Amho. `m {MÌnQ>mZo 5.02 H$moQ>r S>m°baMr H$_mB© Ho$br. AmR>ì`m H«$_mH$m§da emhéI ImZMm “nR>mU’ Amho. `m {MÌnQ>mMo {X½Xe©H$ {gÕmW© AmZ§X AmhoV. Zdì`m Z§~ada emhéI ImZMmM “OdmZ’ Amho. `m {MÌnQ>mZo naXoemV 4.65 H$moQ>r S>m°baMr H$_mB© Ho$br. `m H«$_dmarV Xhmì`m H«$_mH$m§da 2022 _Ü`o EgEg amOm_m¡br {X½X{e©V VobJw {MÌnQ> “AmaAmaAma’ Amho. `m {MÌnQ>mV Á`y{ZAa EZQ>rAma Am{U am_MaU `m§Mr O~aXñV OmoS>r hmoVr. `m {MÌnQ>mZo 4.5 H$moQ>r S>m°baMr H$_mB© Ho$br. naXoemV gdm©{YH$ H$_mB© H$aUmè`m `m ^maVr` {MÌnQ>mV n{hë`m Xhm H«$_m§H$m§V AmR> {MÌnQ> qhXr AmhoV.
MrZ_Yrb ^maVr` {MÌnQ>m§Zm àmYmÝ`
MrZ_Ü`o ^maVr` {MÌnQ>m§Zm ~è`mM H$mimnmgyZ ng§Vr {Xbr OmV Amho. 1951 _Ü`o amOH$nya `m§Mm Amdmam {MÌnQ>mnmgyZ hm {gb{gbm gwê$ Pmbm. hm {MÌnQ> MrZ_Ü`o 1955 _Ü`o àX{e©V Pmbm Am{U Xhm H$moQ>r `wAmZnojm A{YH$ H$_mB© Ho$br. AmVmÀ`m H$mimV hm ì`dgm` 140 H$moQ>tÀ`m Amgnmg am{hbm AgVm. `mZ§Va ^maV Am{U MrZ `m§À`mVrb g§~§Y ~amM H$mi {~KS>bo hmoVo. Ë`m_wio ^maVr` {MÌnQ>mbm XmoZ XeH§$ dmQ> nmhmdr bmJbr. 1971 _Ü`o V`ma Pmbobm Am{U MrZ_Ü`o 1979 _Ü`o PiH$bobm {MÌnQ> åhUOo H$madm± hmo`. Ë`mZo Ë`m H$mimV 23 H$moQ>r `wAmZMr H$_mB© Ho$br Am{U Vr AmOÀ`m {hemo~mZo 420 H$moQ>r én`o Amho.
AZoH$ XeH$m§nmgyZMm OmJ{VH$ ~mOma
^maVr` {MÌnQ>m§Mm ì`dgm` {dídì`mnr Amho. EHo$H$mir a{e`m Am{U AmImVr Xoem§nwaVrM AgUmam ~mOma hm _`m©{XV hmoVm. AmOKS>rbm {~«Q>Z, A_o[aH$m, H°$ZS>m, MrZ, OnmZ, Am°ñQ´>o{b`m, _bo{e`m AmXr Xoem§VM Zmhr Va AZoH$ ^mJmVhr qhXr {MÌnQ>m§Zr YS>H$ _mabr Amho. naXoemV àX{e©V Pmbobm n{hbm ^maVr` {MÌnQ> “YaVr Ho$ bmb’ hmoVm. »dmOm Ah_X Aã~mgÀ`m `m {MÌnQ>mZo {H$Vr H$_mB© Ho$br, `mMm Vmio~§X CnbãY Zmhr. _mÌ Xþgam {MÌnQ> åhUyZ “M§ÐboIm’ `mMm C„oI H$aVm `oB©b. Vmo 1948 _Ü`o OmJ{VH$ ~mOmamV àX{e©V Pmbm Am{U Ë`mdoir Ë`mZo 23 bmI `oZMr H$_mB© Ho$br. EH§$XarV ^maVr` {MÌnQ>m§Mm OmJ{VH$ ~mOma hm ñdmV§Í`nyd© H$mimnmgyZM gwê$ Pmbm Amho. _Yë`m H$mimV hm gwñV nS>bm hmoVm. _mÌ gÜ`m Ë`mZo doJ Ya>bm Amho.- gmoZ_ na~

Check Also

रामायण, राम, रणबीर आणि वाद

सध्या बहुचर्चित, बहुप्रतिक्षित ‌‘रामायर्ण या चित्रपटाच्यानिमित्तान रणीबर कपूरने साकारलेल्या रामाच्या व्येितेखेवरुन वाद सुरू आहेत. वास्तविक …