CÎma àXoemVrc AVrH$ Ah_X Am{U Aea\$ `m§À`m hË`oZo Am{U Ë`mnydu Pmcoë`m Ë`mÀ`m _wcmÀ`m EÝH$mD§$Q>aZo Xoe^amV ~arM Ii~i CS>mcr. nU AmVm `mda {MÌnQ> ~ZdÊ`mÀ`m à`ËZm§Mr gwédmV Pmcr Amho. {dH$mg Xþ~oÀ`m EÝH$mD§$Q>adahr {MÌnQ> ~Zdcm OmV Amho. ~m°crdyS>_Ü`o Joë`m XmoZ-VrZ XeH$m§_Ü`o _m{\$`m§À`m, Hw$»`mV S>m°ZÀ`m EÝH$mD§$Q>ada AmYmarV AZoH$ {MÌnQ> Amco Am{U àojH$m§Zhr Ë`m§Zm VwcZoZo Mm§Jcm à{VgmX {Xcm. Ic àd¥ÎmtMm Zme H$aÊ`mÀ`m nmo{cgm§À`m ^y{_Ho$cm g_mOmVyZ {_iUmam nmqR>~m ~m°crdyS>Zo AMyH$nUmZo hoaë`mMo `mVyZ {XgyZ Amco.
{MÌnQ>m§_Ü`o _Zmoa§OZmMm _gmcm Agë`mIoarO àojH$m§Zm Vo \$mago éMV ZmhrV, hr ~m~ H$mcmoKmV {gÕ Pmcocr Amho. Ë`m_wioM g_mOmVrc à˶oH$ gm‘m{OH$ g‘ñ¶m Am{U bmoH${à¶-A{à` KQ>Zm {’$ë‘r ‘gmbm åhUyZ {MÌQ>mV dmnaÊ`mV Amë¶m AmhoV. CÎma àXoe‘ܶo J±JñQ>a A{VH$ Ah‘XMm ‘wbJm AgX Am{U ˶mÀ¶m eyQ>a gmWrXmamÀ¶m EÝH$mC§Q>aZ§Va hm ‘wÔm nwÝhm MM}V Ambm. ¶m ~mhþ~brMm ‘maoH$ar ’$ama ‘wbJm AgX nmobrg MH$‘H$sV ‘mabm Jobm. nmo{bg ˶mbm EÝH$mC§Q>a åhUV Agco Var JwÝhoJmam§Zm g§ndʶmMm hm nmo{bgm§Mm ‘mJ© Amho ho bmoH$m§Zm ‘mhrV Amho. ¶m KQ>ZoÀ¶m Xþgè¶m {Xder A{VH$ Ah‘X Am{U ˶mMm ^mD$ Aea’$ ¶m§Zmhr nmo{bgm§À¶m gwajm Koam‘ܶo VrZ VéUm§Zr R>ma Ho$bo. bmoH$m§Zr hr KQ>Zm AZoH$ A§Jm§Zr nm{hbr. H$mhr bmoH$m§Zr ¶mbm ZdrZ nmobrg MH$‘H$ Ago Zmdhr {Xbo. H$maU, XmoÝhr ^mdm§Zm nmobrg gwajm XoV AgVmZm hr KQ>Zm KS>cr. Aem pñWVrV nmo{bgm§Zr àm¶mo{OV IwZmMm JwÝhm H$ê$Z ˶m§Mr h˶m Ho$br AgʶmMr eжVm Amho H$m? 36 amD$§S> ’$m¶a Ho$ë¶mZ§Vahr VoWo CnpñWV Agboë¶m nmo{bgm§Zr VrZ VéUm§da Jmoir~ma Z Ho$ë¶mZo hr ^rVr 춺$ Ho$br Jocr. Agmo, AmVm `m gd© WamaZmQ>çmda {MÌnQ> ~ZdÊ`mMr H$ënZm H$mhtÀ`m _ZmV a|Jmiy cmJcr Amho.
df©^amnyduhr CÎma àXoemVrb à{gÕ Jw§S> {dH$mg Xþ~o nmo{bgm§À¶m JmoirMm ~ir R>abm. ¶m ~mV‘rZo {MÌnQ> {Z‘m©Ë¶m§Mo bj doYyZ KoVbo Am{U ¶m KQ>Zoda {MÌnQ>mMr ¶moOZm gwê$ Pmbr. dmñV{dH$ Aem Iè¶m JwÝhoJmar H$Wm§da {MÌnQ> ~ZdUo gmono AgVo. H$maU, JwÝhoJmamÀ¶m KQ>Zm§Zm H$WmZH$mMm ^mJ ~Zdbo OmVo. ˶mV A°ŠeZgmo~VM ZmQ>çhr AgVoM AgVo. n[aUm_r, àojH$m§Zm Ago {MÌnQ> OmñV AmdS>VmV.
{dH$mg Xþ~o ¶mÀ¶mda {MÌnQ> ~ZdʶmMo A{YH$ma ZmoES>mVrb VÝ‘¶ V¡b§J Am{U hf©dY©Z ¶m§Zm {‘imbo. {MÌnQ> {Z‘m©Vo h§gb ‘ohVm {X½X{e©V hm {MÌnQ> XmoZ Vmgm§Mm Agob. J«m‘rU ^mJmVyZ Amcocm EH$ JwÝhoJma nwT>o ¶oD$Z VrZ XeH$m§nmgyZ JwÝhoJmarÀ¶m OJmV H$gm ~habm ¶mda `m {MÌnQ>mV àH$me Q>mH$Ê`mV Amcm Amho. ¶m {MÌnQ>mV {dH$mg Xþ~oÀ`m JwÝømVrb à˶oH$ n¡by XmIdʶmMm à¶ËZ Ho$ë¶mMr MMm© Amho. nU, hm {MÌnQ> {dH$mg Xþ~oÀ¶m JwÝømMo ¶mo½¶ nÕVrZo {MÌU H$aVmo H$m, ho nmhUo ~mH$s Amho.
JwÝhoJmam§À`m MH$‘H$sÀ¶m H$mhr Iè¶m Am{U H$mhr H$mën{ZH$ H$Wm§da qhXr {gZog¥ï>rV AZoH$ {MÌnQ> ~Zdbo Jobo AmhoV. ZmZm nmQ>oH$a A{^ZrV “A~ VH$ N>ßnZ’Mo ‘w»¶ H$WmZH$ EÝH$mC§Q>aM hmoVo. ZmZm nmQ>oH$a `m§Zr `m {MÌnQ>mV EÝH$mC§Q>a ñnoem{bñQ> gmYy AmJmeoMr ì`pŠVaoIm gmH$macr hmoVr. 90 À`m XeH$mV ‘w§~B© nmobrg XcmVrc EÝH$mD$§Q>a ñnoem{bñQ> X¶m Zm¶H$ `m§À`m H$hmUrMm à^md `m H$WmZH$mda Agë`mMo ~mocco Joco. ZmZm nmQ>oH$a ¶m§Mm AgmM AmUIr EH$ {MÌnQ> åhUOo ’emJrX©’. ¶mVhr {MÌnQ>mMr H$Wm EÝH$mD$§Q>a^modVr {’$aUmar hmoVr. JwÝhoJmar g§ndʶmgmR>r Jw§S>m§Zm ‘maUmè`m nmo{cg A{YH$mè`mMr ^y{_H$m ZmZm§Zr Ho$cr hmoVr. “gha’ hm 2005 ‘Yrb H«$mB©‘ S´>m‘m {MÌnQ> H$~ra H$m¡{eH$ ¶m§Zr {X½X{e©V Ho$bm hmoVm. ¶m‘ܶo Ae©X dmagrZo nmo{bgm§Mr ^y{‘H$m Ho$br hmoVr. Jm{P¶m~mX Am{U CÎma àXoemVrb ‘m{’$¶m§À¶m EÝH$mC§Q>a^modVr hr H$Wm {’$aVmZm {Xgcr.
2007 ‘ܶo àX{e©V Pmbobm ‘eyQ>AmCQ> A°Q> bmoI§S>dmbm’ hm {MÌnQ> àX{e©V Pmcm hmoVm Am{U Ë`mMm nwT>Mm ^mJ “eyQ>AmCQ> A°Q> dS>mim’ Amcm hmoVm. Anyd© bpI¶m {X½X{e©V hm {MÌnQ> 1991 À¶m bmoI§S>dmbm ¶oWo Pmboë¶m Jmoir~mamÀ¶m g˶ KQ>Zoda AmYm[aV hmoVm. ¶m {MÌnQ>mV J±JñQ>a ‘m¶m S>mobgMr H$Wm XmIdʶmV Ambr hmoVr. ¶m {MÌnQ>mV ‘m¶mMr ^y{‘H$m {ddoH$ Amo~oam°¶Zo Ho$br hmoVr. ˶mMdoir g§O¶ XÎm EH$m nmo{bgmÀ¶m ^y{‘Ho$V {Xgbm, Omo ~X‘mem§Mm gm‘Zm H$aVmo. 2013 ‘ܶo Amboë¶m “eyQ>AmCQ> A°Q> dS>mim’ ¶m {MÌnQ>mMo H$WmZH$hr MH$‘H$sda AmYm[aV hmoVo. ¶m‘ܶo J±JñQ>a ‘ݶm gwd}Mr ^y{‘H$m Om°Z A~«mh‘Zo gmH$mabr hmoVr.
g§O¶ XÎm ‘w»¶ ^y{‘Ho$V Agbobm 1999 ‘ܶo Amboë¶m “dmñVd’ {MÌnQ>mMm Zm¶H$ EH$ _Ü`_dJu` Hw$Qw>§~mVrc VéU AgyZ Vmo nwT>o OmD$Z JwÝhoJmar{dídmVrc “^mB©’ H$gm ~ZVmo Am{U Z§Va nmobrg ˶mMm EÝH$mC§Q>a H$gm H$aVmV, `mMo {dXmaH$ Xe©Z `m {MÌnQ>mVyZ KS>dÊ`mV Amco Amho. “dmñVd’ hm g§O¶ XÎmÀ¶m gdm}ËH¥$ï> {gZo‘m§n¡H$s EH$ hmoVm. {MÌnQ>mMr Q>°JbmBZ “X [aA°{bQ>r’ ‘w§~B©À¶m A§S>adëS>© OrdZmVrb H$Qy> dmñVd Xe©dUmar Amho. `m {MÌnQ>mMr H$Wm A§S>adëS>© S>m°Z N>moQ>m amOZda AmYm[aV Agë¶mMo åhQ>bo Joco.
Om°Z A~«mh‘ Am{U adr {H$eZ ¶m§À¶m “~mQ>bm hmD$g’ {MÌnQ>mMr H$Wm {X„rÀ¶m à{gÕ ~mQ>bm hmD$g_Ü`o Pmcoë`m EÝH$mD$§Q>ada AmYm[aV hmoVr. ¶m àH$aUm‘ܶo nmobrg MH$‘H$sdahr J§^ra àý CnpñWV H$aʶmV Ambo hmoVo Am{U Vnmghr ~amM H$mi gwê$ hmoVm. hr MH$‘H$ 19 gßQ>|~a 2008 amoOr Pmbr. ho g§nyU© àH$aU {MÌnQ>mVyZ CÎm‘ àH$mao ‘m§S>ʶmV Ambm Amho. ¶m {MÌnQ>mV Om°Z A~«mh‘gmo~V A{^ZoÌr ‘¥Umb R>mHy$a {Xgbr hmoVr. _yi bmoHo$eZda {MÌrH$aUmMr nadmZJr Zgë`mZo Xoe-{dXoemVrb AZoH$ eham§‘ܶo “~mQ>bm hmD$g’ ~m§YʶmV Ambr. PremZ H$mXar ¶m§Zr ‘‘oé{W¶m J±JñQ>a’ ¶m AemM EH$m {MÌnQ>mV {MÌnQ>mV Amnë¶m boIZ Am{U {X½Xe©ZmMo ‘Zmoa§OH$ Ñí¶ ‘m§S>bo. “J±½g Am°’$ dmgonya 2′ ‘ܶo ˶mZo S>o’$ZrQ>À¶m nmÌmV Amnë¶m A{^Z¶mMm Z‘wZm gmXa Ho$bm hmoVm. n¡go H$‘mdʶmgmR>r N>moQ>çm ehamVrb ‘wb§ JwÝhoJmarÀ¶m Xþ{Z¶oV H$er Jwa’$Qy>Z OmVmV Am{U Z§Va nmo{bgm§Mr {eH$ma H$er ~ZVmV, ¶mMr hr H$hmUr A{Ve¶ Mm§Jë¶m nÕVrZo XmIdʶmV Ambr hmoVr.
EH$m MH$‘H$s‘wio g§nyU© Hw$Qw>§~mMo Am¶wî¶ H$go ~XbVo ho “‘wëH$’ {MÌnQ>mV XmIdʶmV Ambo Amho. `m {MÌnQ>mV XheVdmÚm§Zm nmqR>~m XoUmè¶m 춺$sMm nmo{bgm§er gm‘Zm hmoVmo. ¶mZ§Va ˶mÀ¶m Hw$Qw>§~r¶m§da Pmboë¶m A˶mMmamda `m {MÌnQ>mMo H$WmZH$ ~oVco Amho. ¶mV Vmngr nÞy Am{U F$fr H$nya ‘w»¶ ^y{‘Ho$V hmoVo.
ZmgréÔrZ emh ‘w»¶ ^y{‘Ho$V Agboë¶m “EZH$mC§Q>a: X {H$qbJ’‘ܶo nmbH$m§Zr ’$mago bj Z {Xë¶mda ‘wbo JwÝømÀ¶m OJmV H$er OmVmV Am{U Z§Va nmo{bgm§À¶m hmVr H$er cmJVmV ho XmIdbo Joco. 2012 ‘ܶo Amcocm “nmZqgJ Vmo‘a’ hm {MÌnQ> amï´>r¶ IoimSy> Am{U Hw$»¶mV S>mHy$ ¶m§À¶mda EH$ gwna A°ŠeZ {W«ba ~m¶mo{nH$ hmoVm. ¶m {MÌnQ>mV Ba’$mZ ImZZo EH$m S>mHy$Mr ^y{‘H$m Ho$br hmoVr. `m {MÌnQ>mVhr EÝH$mC§Q>a gr¹o$Ýg A{Ve¶ AMyH$ {M{ÌV H$aʶmV Ambm hmoVm.
AZw^d {gÝhm ¶m§À¶m “Am{Q©>H$b 15′ ¶m {MÌnQ>mMo àojH$m§gmo~VM g‘rjH$m§Zrhr H$m¡VwH$ Ho$bo hmoVo. ¶m {MÌnQ>mV Am¶wî‘mZ IwamZm, ‘ZmoO nmhdm, g¶mZr Jwám, Hw$‘wX {‘lm Am{U PremZ Aæ¶w~ à‘wI ^y{‘Ho$V hmoVo. OmVr¶dmXmda H|${ÐV Agboë¶m ¶m {MÌnQ>mV PremZ ‘hÎdmÀ¶m ^y{‘Ho$V hmoVm. `m {MÌnQ>mV nmobrgm§H$Sy>Z PremZMo EÝH$mD§$Q>a Ho$co OmVo.
“aog’ ¶m {MÌnQ>mV aUXrn hþÈ>m Am{U {dZmoX IÞm ¶m§À¶m ‘hÎdmÀ¶m ^y{‘H$m hmo˶m. hm {MÌnQ>hr Vwé§JmV KS>Umè¶m EÝH$mC§Q>ada AmYm[aV hm {MÌnQ> hmoVm. 2004 _Ü`o Amcocm “Jd©’ hm gc_mZ ImZ A{^ZrV {MÌnQ>hr nmo{cgm§H$Sy>Z Ho$ë`m OmUmè`m JwÝhoJmam§À`m EZH$mD§$Q>ada AmYmarV. `mIoarO _amR>rVrc “_wier n°Q>Z©’ hm {MÌnQ>hr àM§S> JmOcm hmoVm.
EH§$XarV nmhVm, Hw$»`mV Am{U g_mOmonÐdr JwÝhoJmam§À`m EZH$mD§$Q>a~m~V OZgm_mÝ`m§VyZ Ogo g_mYmZ ì`ŠV Ho$co OmVo; VgoM ZdrZ H$WmZH$m§À`m emoYmV AgUmè`m ~m°crdyS>cmhr `mVyZ _gmcm {_iVmo. – gmoZ_ na~
पांचजन्य वृत्तपत्र