~m°crdyS>_Yrc {MÌnQ>m§À`m H$WmZH$m§_Ü`o AmOda Ag§»` {df`m§Mr hmVmiUr H$aÊ`mV Amcr. `m_Ü`o H$mën{ZH$ H$WmZH$m§~amo~aM gË`H$Wm§Mmhr g_mdoe _moR>çm à_mUmda {XgyZ `oVmo. àË`jmV KS>coë`m KQ>Zm§Mo H$Wm{MÌU H$aUo ho daH$aUr gmono dmQ>V Agco Var Ë`m_Ü`o AZoH$ AmìhmZo AgVmV. na§Vw ~m°crdyS>_Yrc {X½Xe©H$, nQ>H$WmcoIH$, g§dmXcoIH$ `m§Zr hr AmìhmZo noccr Am{U gË` KQ>Zoda AmYmarV AZoH$ {MÌnQ> nS>Úmda AdVaco. {deof åhUOo H$mën{ZH$ H$WmZH$m§nojm `m {MÌnQ>m§Zm A{YH$ cmoH${à`Vm {_imë`mMo {XgVo. Ë`m§Mm Ym§S>moim KoUmam coI.
————–
nydm©nmanmgyZ {MÌnQ>m§Mr {Z{_©Vr hr nma§n[aH$ Am{U n«M{bV H$WmZH$m§daM Pmbr Amho. amOm _hmamOm Am{U Ym{_©H$ H$Wm§À`m AmYmamda {MÌnQ> gmH$mabo Jobo AmhoV. _mÌ H$mimZwgma ~Xb hmoV Jobo. {MÌnQ>mVrb VmoMVmoMnUm nmhÿZ {MÌnQ>J¥hmH$S>o nmR> {\$adUmè`m àojH$m§Zm nwÝhm IoMÊ`mgmR>r {Z_m©Vo doJdoJio {df` emoYy bmJbo. `mV gË` KQ>Zm§da Am{U Z§Va “Am`H$m°Z’ qH$dm {cO§S> ì`pŠV_Ëdm§da AmYm[aV Agboë`m {MÌnQ>m§Mm \$m°å`w©bm Jdgbm.
gm_m{OH$ pñWVrVyZ {Z_m©U Pmbobo àg§J qH$dm KS>boë`m KQ>Zm§Zm nQ>H$WoMo én XoV {MÌnQ> gmH$maÊ`mg gwédmV Pmbr. nU àojH$m§Mr ng§Vr hr Zoh_rM gmaIr ZgVo. H$mbm§VamZo Aem {MÌnQ>m§Mm Ë`m§Zm C~J `oVmo. {Z_m©Ë`mªZr XoIrb Ë`mda Cnm` emoYbm Am{U doJdoJù`m ^mJmV X¡{Xß`_mZ `e {_idUmè`m bmoH$m§da Ë`m§Mr ZOa nS>br. Vo {MÌnQ>mMo Zm`H$ ~Zbo. ~m`mo{nH$ {MÌnQ>m§Zm ng§Vr {Xbr Jobr. AmVm {Z_m©Vo Ë`mVhr a§OH$ nmÌm§Mm emoY KoV AmhoV. H$maU AZoH$ ~m`mo{nH$ àojH$m§Zr ZmH$mabohr. AmVm H$mhr dfmªnmgyZ gË` KQ>Zm§da AmYm[aV {MÌnQ>m§Mo àñW dmT>V Amho. AWm©V gË` KQ>Zm§da {MÌnQ> V`ma H$aUo gmono Zmhr. Vr EH$ A§YmamV Vra _maÊ`mgmaIrM ~m~. Varhr àojH$m§Zm ~m`mo{nH$ AmdS>V AmhoV. àojH$m§Zm gË` KQ>Zm OmUyZ ¿`m`À`m AmhoV. gË` KQ>Zm§da AmYm[aV “Jw§OZ gŠgoZm’, “N>nmH$’Z§Va ~mamdr \o$b, A_a qgh M_H$sbm `mgma»`m {MÌnQ>m§Zr `e {_idbo Am{U ho EH$ AmíM`©M åhQ>bo nm{hOo. “~mamdr \o$b’_Ü`o EH$ gm_mÝ` j_VoÀ`m {dÚmÏ`mªMr A{YH$mar hmoÊ`mMr {OÔ XmI{dbr Jobr. H$R>rU n[apñWVrhr Vmo Am`nrEg hmoVmo. A_a qgh M_H$sbm hm n§Om~r Jm`H$mda AmYmarV {MÌnQ>. 1980 À`m XeH$m§Vrb n§Om~r Jm`H$mdaÀ`m OrdZmdaMm {MÌnQ>. n«ma§^rÀ`m H$mimV n§Om~nwaVrM _`m©{XV AgUmam Jm`H$ hm Z§Va gr_m Amobm§S>V Zmdbm¡{H$H$ {_iVmo. H$mimZwgma `m Jm`H$mbm gd©OU {dgabo, _mÌ AmVm `m {MÌnQ>mZ§Va Xoe {dXoemVhr Ë`mÀ`m AmR>dUtZm COmim {_imbm Amho. n§Om~Mm bmoH$Jm`H$ A_a qgh M_H$sbmMm OÝ_ Am{U eodQ> `mda `m {MÌnQ>mMo H$WmZH$ ~oVbobo Amho. à_wI nmÌ gmH$maUmam {Xb{OV Xmogm§Phr àojH$m§À`m Jù`mVrb VmB©V ~Zbm Amho. BpåV`mO AbrZo hm {MÌnQ> Aà{V_[aË`m gmH$mabm Amho. n§Om~À`m bmoH$m§Mo JmÊ`mMo doS> XmI{dbo Amho. AWm©V `m {MÌnQ>mV M_H$sbmÀ`m MwH$m§da nm§KéU KmVbobo Zmhr. Ë`mÀ`mda Amjonmh© JmUo åhUÊ`mMm R>nH$m AgyZ Vmo XoIrb XmI{dbm Amho.
`wÕñ`: H$Wm aå`:
gË` KQ>Zm§da AmYm[aV {MÌnQ>m§À`m _mÜ`_mVyZ B{VhmgmMm Ym§S>moim KoVm `oD$ eH$Vmo. `mZwgma `wÕH$mimda gdm©{YH$ {MÌnQ>m§Mr {Z{_©Vr Pmbr Amho. “Jw§OZ gŠgoZm: X H$ma{Jb Jb©’ (2020) hm {MÌnQ> hdmB© XbmVrb n{hbr _{hbm d¡_m{ZHo$À`m OrdZmda Am{U `wÕ joÌmdarb H$WmZH$mda AmYmabobm Amho. `m {MÌnQ>mV OmÝhdr H$nyaMr à_wI ^y{_H$m Amho. eoaemh (2021) XoIrb `wÕmdaMm {MÌnQ> AgyZ Vmo XoIrb `eñdr R>abm Amho. `mV {gÔmW© _ëhmoÌmZo H$ma{Jb `wÕmVrb ehrX H°$ßQ>Z {dH«$_ ~mÌmMo nmÌ gmH$mabo. {H$Amam AS>dmZrZo {dH«$_Mr ào{_H$m {S>ånbMr ^y{_H$m gmH$mabr. Car: X g[O©H$b ñQ´>mB©H$ (2019) hm A°ŠeZnQ> Amho. 2016 _Ü`o nm{H$ñVmZì`má H$mí_ra_Yrb XheVdmÚm§À`m bm±Mn°S>da Hoo$boë`m H$madmB©da hm {MÌnQ> ~oVbobm Amho. gZr XodbÀ`m ~m°S>©a (1997) Mo H$WmZH$ gË` KQ>Zm§da AmYm[aV Amho. X JmPr A°Q>°H$ hm {MÌnQ> ^maV Am{U nm{H$ñVmZ `m§À`mV 1971 _Ü`o Pmboë`m `wÕ H$mimV gË` KQ>Zm§da AmYm[aV Amho. “_Ðmg H°$\o$’ hm lrb§Ho$V V{_i XheVdmÚm§{déÔ ^maVr` g¡Ý`XbmZo Ho$boë`m H$madmB©À`m àg§Jmda AmYm[aV Amho. Aj`Hw$_maMm Ho$gar (2019) hm gmamJS>r `oWrb à{gÕ bT>mB©da (1897) ~oVbobm Amho. 2018Mm “amOr’ hm nm{H$ñVmZmVrb hoa{Jarda V`ma Ho$bobm Amho. ga~OrV (2016) hm nm{H$ñVmZÀ`m Vwé§JmV Agboë`m ^maVr` H¡$Xr ga~{OVda AmYm[aV Amho.
{H«$Ho$Q>dahr {MÌnQ>
{H«$Ho$Q> Am{U AÝ` Ioim§À`m H$WmZH$m§dahr H$mhr ~m`mo{nH$ Ambo. 1983 À`m {H«$Ho$Q> {dídMfH$mV ^maVmZo Eo{Vhm{gH$ _m{Jar Zm|X{dbr. Ë`mda 2021 _Ü`o “833 ZmdmMm {MÌnQ> PiH$bm. 2016 _Ü`o E_Eg YmoZr: X AZQ>moëS> ñQ>moar hm ^maVmMm _mOr H$U©Yma _h|Ðqgh YmoZr `mÀ`m Am`wî`mda ~oVbobm {MÌnQ> Ambm. Am{_aImZMm X§Jb (2016) hm ^maVr` _„ JrVm \$moJmQ>, ~~rVm \$moJmQ> Am{U Ë`m§Mo d{S>b _hmdra \$moJmQ> `m§À`m OrdZg§Kfm©da AmYm[aV Amho. YmdnQy> {_ëIm qgJda “^mJ {_ëIm ^mJ’ hm {MÌnQ> XoIrb gwna{hQ> R>abm.
YmS>gr Am{U gm_m{OH$ KQ>Zm>
~m°{bdyS>_Ü`o Zoh_rM gË`, YmS>gr Am{U gm_m{OH$ KQ>Zm§da AmYm[aV {MÌnQ> V`ma Pmbo Am{U bmoH$m§Zm AmdS>bo XoIrb. “ZraOm’ {MÌnQ> hm `mM YmQ>UrVrb {MÌnQ>. hm {MÌnQ> gmhgr âbmBQ> A°Q>|S>Q> ZraOm ^ZmoVÀ`m OrdZmdaa AmYm[aV Amho. 1986 _Ü`o n°Z A_o[aH$s {d_mZ AnhaU Ho$ë`mZ§Va àdmem§Mo g§ajU H$aVmZm ZraOm `m ehrX Pmë`m hmoË`m. `mZ§Va 2020 _Ü`o _oKZm JwbOmaZo “N>nmH$’ {MÌnQ> AmUbm. A°{gS> hëë`mbm ~ir nS>bobr bú_r AJ«dmbÀ`m Am`wî`mda hm {MÌnQ>. _m§Pr: X _mC§Q>oZ _°Z (2015) hm XoIrb gË` ào_H$Woda AmYm[aV {MÌnQ> Amho.
AZmo»`m KQ>Zm§da {MÌnQ>
EAa{bâQ> (2016) hm {MÌnQ> BamH$-Hw$doV `wÕmV AS>H$boë`m 1 bmI 70 hOma ^maVr`m§Zm gwa{jVnUo ~mhoa H$mT>Ê`mÀ`m àg§Jmda AmYm[aV Amho. nmQ>UmMo à{gÕ JUrVVÁk AmZ§XHw$_ma `m§À`m OrdZmda AmYm[aV gwna-30 hm(2019) A{YH$ àoaUmXm`r ~m`mo{nH$ R>abm. aU{Xn hþS>mMm ñdmV§Í`dra gmdaH$a (2024) {MÌnQ> XoIrb gmdaH$am§À`m OrdZm§da AmYm[aV {MÌnQ> àX{e©V Pmbm.
N>mnmgÌ Am{U doí`m ì`dgm`
gË` KQ>Zm§da AmYm[aV {MÌnQ>m§Mr `mXr BVŠ`mV g§nUma Zmhr. aoS> (2018) hm gË` KQ>Zm§da AmYm[aV {MÌnQ> Amho. 1980 À`m XeH$mV gaXma B§Xa qgh `m§À`mdarb àm{áH$a {d^mJmÀ`m dmñV{dH$ N>mß`mda AmYm[aV hm {MÌnQ> Amho. 2018 Mm “Ho$XmaZmW’ hm Z¡g{J©H$ àH$monmda AmYm[aV {MÌnQ>. J§Jy~mB© H$m{R>`mdmS>r (2022) hm J§Jy~mB© haOrdZXmgÀ`m gË`H$Woda AmYm[aV {gZo_m Amho. dmñV{dH$ KQ>ZodaÀ`m qH$dm ~m`mo{nH$ {MÌnQ>m§Mm \$m`Xm åhUOo àojH$m§Zm Ë`mMm eodQ> _m{hVr AgVmo, na§Vw gd© KQ>ZmH«$_ OmUyZ KoÊ`m~m~VMr {dbjU CËgwH$Vm AgVo.- gmoZ_ na~
Check Also
गुप्तहेरपटांची कालातीत मोहिनी
बदलत्या राजकीय वास्तवासह, युद्धांच्या स्वरूपासह आणि तंत्रज्ञानाच्या झपाट्याने होणाऱ्या प्रगतीसह गुप्तहेरपटांचे रूप बदलत गेले; मात्र …
पांचजन्य वृत्तपत्र