1960-70 À`m XeH$m§V ~mbH$bmH$ma åhUyZ _moR>çm nS>Úmda Yw_mHy$i KmbUmao ZB©_ gæ`X D$\©$ Á`y{ZAa _oh_yX (d` 68) `m§Mo ZwH$VoM {ZYZ Pmbo. Ë`m§À`m OmÊ`mZo ~m°{bdyS>da emoH$H$im ngabr Amho. Á`w{Z`a
_oh_yX `m§À`mVrc A{^Z`j_Vm CÎm_ Agcr Var nR>S>r~mO ^y{_H$m {_iV Joë`mZo Ë`m§Mo A{^`ZJwU {VVŠ`m à^mdrnUmZo g_moa Amco ZmhrV. AWm©V, Amnë`m H$ma{H$XuV `m§Zr
VËH$mbrZ H$mimVrc AmKmS>rÀ`m H$bm§H$mamg_doV H$m_ Ho$bo. AmKmS>rMo {dZmoXr H$bmH$ma _oh_yX `m§Zr Va ZB©_ `m§Zm nÅ>{eî` H$éZ Á`w{ZAa _oh_yX Aer CnmYr {Xbr.
AmO {MÌnQ>mVyZ {ZIi {dZmoX hadbobm AgVmZm hþH$_r ~mbH$bmH$ma åhUyZ ZmdmOboë`m Á`w{ZAa _oh_yX `m§Zr àojH$m§Zm {dZmoXénr {Xbobr _oOdmZr {ZpíMVM A{dñ_aUr` R>aVo.
1960-70 À`m XeH$m§V ~mbH$bmH$ma åhUyZ _moR>çm nS>Úmda Yw_mHy$i KmbUmao ZB©_ gæ`X D$\©$ Á`y{ZAa _oh_yX (d` 68) `m§Mo ZwH$VoM {ZYZ Pmbo. Ë`m§À`m OmÊ`mZo ~m°{bdyS>da emoH$H$im ngabr Amho. Á`w{Z`a _oh_yX `m§À`mVrc A{^Z`j_Vm CÎm_ Agcr Var nR>S>r~mO ^y{_H$m {_iV Joë`mZo Ë`m§Mo A{^`ZJwU {VVŠ`m à^mdrnUmZo g_moa Amco ZmhrV. AWm©V, Amnë`m H$ma{H$XuV `m§Zr VËH$mbrZ H$mimVrc AmKmS>rÀ`m H$bm§H$mamg_doV H$m_ Ho$bo. AmKmS>rMo {dZmoXr H$bmH$ma _oh_yX `m§Zr Va ZB©_ `m§Zm nÅ>{eî` H$éZ Á`w{ZAa _oh_yX Aer CnmYr {Xbr. AmO {MÌnQ>mVyZ {ZIi {dZmoX hadbobm AgVmZm hþH$_r ~mbH$bmH$ma åhUyZ ZmdmOboë`m Á`w{ZAa _oh_yX `m§Zr àojH$m§Zm {dZmoXénr {Xbobr _oOdmZr {ZpíMVM A{dñ_aUr` R>aVo.
qhXr {gZog¥ï>rV Zm`H$, Zm{`H$m, IcZm`H$, ghZm`H$, ghZm{`H$m `m§À`m~amo~arZo AÝ` ì`pŠVaoIm gmH$maUmè`m AZoH$ H$cmH$mam§Zrhr àojH$m§À`m _Zm_Ü`o EH$ doJio ñWmZ {Z_m©U Ho$co. Ë`m§Mr {MÌnQ>mVrc CnpñWVr àojH$m§Zm gwImdyZ Om`Mr. H$WmZH$m_Ü`o Ë`m§À`m ì`pŠVaoIocm AgUmao _hÎd ^cohr H$_r Agoc nU Amnë`m A{^Z`mVrc doJionUm_wio ho H$cmH$ma àojH$m§À`m {MaH$mi ñ_aUmV am{hco. Ë`mVhr {dZmoXr YmQ>UrÀ`m ^y{_H$m H$cmH$mam§Zm {deof ng§Vr {_imcr. Om°Zr {cìha, Amo_ àH$me, _oh_yX, Om°Zr dm°H$a Aer H$mhr `mVrc AmKmS>rMr Zmdo. `mM Zm_mdcrVco EH$ Zmd åhUOo Á`w{Z`a _oh_yX. Ë`m§Mo _yi Zmd ZB©_ gæ`X. Ë`m§Mm OÝ_ 15 Zmoìh|~a 1956 amoOr _w§~B©À`m dS>mim `oWrb aoëdo H$m°bZrV Pmbm. d{S>b _gyX Ah_X {gÔrH$s ho aoëdoV _moQ>a_Z hmoVo. {MÌnQ>mMo doS> Ë`m§Zm Ë`m§À`m ^mdm_wio bmJbo. _moR>o ^mD$ _moh§_X {~bmb ho {MÌnQ>mV pñQ>b \$moQ>moJ«m\$s H$aV AgV. Vo {_{_H«$s Am{Q>©ñQ> hmoVo Am{U A{^Z` H$aÊ`mMr AmdS> hmVr. eyqQ>JÀ`m doir Vo gd© Zm`H$m§er ~mobm`Mo. Kar Amë`mZ§Va _moR>o ~§Yy {MÌnQ> goQ>darb {H$ñgo gm§Jm`Mo. Vo EoHy$Z gæ`X `m§Zm AmnU H$bmH$mam§gmaIo H$Yr hmoD$, Ago gmaIo dmQ>m`Mo.
EH$ {Xdg Ë`m§À`m ^mdmZo ZB©_ gæ`X `m§Zm ewqQ>J nmhÊ`mgmR>r Zobo. “{H$VZm ZmOyH$ h¡ {Xb’ `m {MÌnQ>mMr ewqQ>J gwê$ hmoVo. Ë`mV Om°Zr dm°H$a H$m_ H$aV hmoVo. eyqQ>J_Ü`o EH$ ~mbH$bmH$ma Amnbm g§dmX gmaIm {dgaV hmoVm. na§Vw VoWo hOa Agboë`m ZB©_ gæ`X `m§À`m Vmo§S>mVyZ EH$ dmŠ` ~mhoa nS>bo, “A_m, BVZr gr bmBZ Zhr ~mob nm ahm Am¡a Am J`m A°pŠQ>§J H$aZo’ hm g§dmX {X½Xe©H$mZo EoH$bm Am{U Ë`m§Zr ZB©_bm H$m_ H$aÊ`mMo AmìhmZ {Xbo. Ë`mdoir ZB©_Zo EH$m Q>oH$_Ü`o em°Q> AmoHo$ Ho$bm. bmoH$m§Zr Q>mù`m dmO{dë`m Am{U nmM én`o {_imbo. Voìhm Vo AmR> dfm©Mo hmoVo. Ë`mH$mimV nmM én`o åhUOo _moR>r a¸$_ hmoVr. `mZ§Va ZB©_ `m§Mo Am`wî` ~XbyZ Jobo. Ë`m§À`m ñdßZm§Zm Zdo n§I {_imbo. emioV Aä`mg H$aÊ`mEodOr A{^ZoË`m§Mr ZŠH$b H$aUo hm Ë`mMm N>§X hmoVm. `mM N>§XmZo ZB©_gmR>r Zer~mMr Xmar Zoh_rgmR>rM CKS>br. H$mhr H$mimZ§Va Ë`mbm “gwhmJ amV’ `m {MÌnQ>mV H$m_ {_imbo. `mV amOlr, {OV|Ð Am{U _oh_yX ho Zm_d§V H$bmH$ma hmoVo. `m eyqQJÀ`m H$mimV _oh_wX `m§À`m _wbrÀ`m dmT>{XdgmMr nmQ>u hmoVr. Voìhm ZB©_Zo ñQ>oOda _oh_yX `m§À`m “h_ H$mbo h¡ Vmo Š`m hþAm {Xbdmbo h¡’, `m JmÊ`mZo Yw_ CS>dyZ {Xbr. nwT>À`mM {Xder _oh_yX `m§Zr Ë`mbm aU{OV ñQw>{S>AmoV ~mobmdbo Am{U {eî` Ho$bo. ZB©_ `m§Mo Á`w{ZAa _oh_yX Ago Zm_H$aU Ho$bo.
“gwhmJ amV’À`m goQ>da Á`w{ZAa _oh_yX `m§Zm Or.nr. {gßnrMm {MÌnQ> ~«÷Mmar {MÌnQ>mMr _m{hVr {_imbr. Ë`m§Zm Xhm ~mam d|Yir _wbo hdr hmoVr. Ë`m§Zm H$m_ {_imbo. àXe©ZmÀ`m {Xder ewH«$dmar “~«÷Mmar’Mo Mma Ioi Pmbo Am{U Á`w{ZAa _oh_yXMo Zmd KamKamV nmoMbo. Vo EH$m amÌrVyZ ñQ>ma MmB©ëS> Am{Q>©ñQ> åhUyZ Zmdménmg Ambo. EH$ H$mi Agm hmoVm H$s Ë`mÀ`mH$S>o BånmoQ>}S> _moQ>ma hmoVr. VËH$m{bZ H$mimV Vr {ZdS>H$ H$bmH$mam§H$S>oM Agm`Mr.
Á`w{ZAa _oh_wX `m§À`m A{^Z`mV H$gXmanUm hmoVm Am{U Ë`m_wio Ë`m§À`m ñQ>maS>_Mm H$mi gwê$ Pmbm. Ë`mdoir ~mbH$bmH$ma hr {MÌnQ>m§Mr JaO Agm`Mr. “Á`w{ZAa’ CnmYr Am[U ~mbH$bmH$ma AgVmZmhr EImÚm à{gÕ H$bmH$mam§à_mUo Zmd hmoUo ho Á`w{ZAa _oh_yX `m§À`m H$boMr Am{U A{^Z`j_VoMr H$_mb hmoVr. Ë`m§À`m CnpñWVrZo {MÌnQ>mVrc dmVmdaU ~XcyZ Om`Mo. A{^Z`mÀ`m Omoamda Ë`m§Zr {\$ë_\o$Aa Am{U Z°eZb Adm°S>©hr qOH$bo. Á`w{ZAa _oh_yX `m§À`mZ§VaÀ`m H$mimV ~o~r ZmP, _mñQ>a amOy, _mñQ>a adr, _mñQ>a g{MZ, Á`w{ZAa A{_Vm^ åhUOoM _mñQ>a _`ya, _mñQ>a OmdoX, ~o~r JwÈz>, _mñQ>a {~Èz>, _mñQ>a ~§Q>r `mgma»`m ~mbH$bmH$mam§Zr {MÌnQ> {díd ì`mnyZ Q>mH$bo hmoVo. na§Vw Á`w{ZAa _oh_yX `m§À`mBVH$s bmoH${à`Vm Am{U ñWmZ Ë`m§Zm {_idVm Ambo Zmhr.
~«÷Mmar, Xmo amñVo, AmZ {_bmo gOZm, ~m°å~o Qy> Jmodm, Jwé Am¡a Mobm, hmWr _oao gmWr, H$Q>r nV§J, Omoha _oh_yX BZ hm±JH$m±J, hao am_m hao H¥$îUm `mgma»`m {MÌnQ>m§VyZ àojH$m§Mo _Zmoa§OZ H$aUmao Á`y{ZAa _oh_yX `m§Zr Amnë`m H$ma{H$XuV H$mhr _amR>r {MÌnQ>m§Mo {X½Xe©Zhr Ho$bo. Ë`m§Zr A{_Vm^ ~ƒZ, amO H$nya, amOoe IÞm, eå_r H$nya, _oh_yX `mgma»`m _hmZ H$bm§H$mamg_doV H$m_ Ho$bo Am{U Zmdbm¡{H$H$ {_idbm. AmOhr Ë`m H$mimVrb _wbo Am{U àojH$ ho Á`w{ZAa _oh_yXbm {dgabobo ZmhrV.
Á`w{ZAa _oh_yX `m§Zm Ë`m§Mo dS>r>b EH$ Jmoï> Zoh_r gm§Jm`Mo, H$s Am`wî`mV `emMm H$Yrhr Ah§H$ma H$ê$ Z`o Am{U H$moUmMohr emn, ViVimQ> KoD$ Z`oV. H$maU Am{edm©Xmnojm emn bdH$a bmJVmo. Á`w{ZAa _oh_yX `m§Zr EH$m _wbmIVrV ~mobVmZm Amnë`m `emMo lo` AmB© d{S>bm§Zm Agë`mMo gm§{JVbo. VgoM Jwé ^mB©OmZ (_oh_yX) `m§Zr Zmd {Xbo ZgVo Va AmnU H$mhrM H$ê$ eH$bmo ZgVmo, Agohr Á`w{ZAa _oh_yX åhUmbo hmoVo. Á`w{ZAaÀ`m nwT>Mo _oh_yX ho Zmd H$mTy>Z Q>mH$bo Va Amnbo ApñVËd H$mhrM Zgob, Agohr Vo åhUm`Mo. VËH$m{bZ H$mimV Á`w{ZAa _oh_yX ho Bånmbm _moQ>ma Mmbdm`Mo. Oo H$mhr {_imbo Vo Anojmnojm A{YH$ Agë`mMo Vo åhUV. Ë`m§Zr ^maVmV Ag§»` {R>H$mUr ñQ>oO em Ho$bo Amho. “VoZmbr am_m’ `m _m{cHo$_Ü`o Ë`m§Zr eodQ>Mo Xe©Z {Xco. {MÌnQ> AmVm nydugmaIo hmoV ZmhrV. nydu {MÌnQ> àojH$m§À`m bjmV amhm`Mo. AmO XmoZ Vmgm§Mm {MÌnQ> nmhVmo Am{U nm°n©H$m°Z© ImdyZ VoWoM {dgaVmo. Á`w{ZAa _oh_yX `m§À`m OmÊ`mZo ~m°{bdyS>ZJar A[U MmhVo hihibo. {MÌnQ> ~«÷Mmar_Ü`o “h_ H$mbo h¡ Vmo Š`m hþAm {Xbdmbo h¡’ `m JmÊ`mdaMo Ë`m§Mo Z¥Ë` ho Zoh_rM ñ_aUmV am{hb.
– gmoZ_ na~
Check Also
सिनेमा ते राजकारण
दक्षिण भारताच्या राजकारणात सिनेमा आणि सत्तेचे नाते अनेक वर्षांपासून आहे. लोकप्रियतेपलीकडे जात ते सामाजिक भावनांशी, …
पांचजन्य वृत्तपत्र