लेख-समिक्षण

देणे कुणाचे, भुर्दंड कुणाला!

_hmJmB©Zo hmoaniyZ {ZKUmè`m OZVocm {Xcmgm {_iUo XþamnmñV AgVmZmM AmVm amÁ`mÀ`m _hm{dVaU H§$nZrZo drO J«mhH$m§da Zdm ~moOm dmT>dcm Amho. ‘hm{dVaU H§$nZrZo Omhra Ho$coë`m B§YZ g‘m¶moOZ AmH$ma AmH$maUr_wio amÁ¶mVrb gd© nmdUoVrZ H$moQ>r drO J«mhH$m§da Xa‘hm {H$‘mZ 1300 H$moQ>r én¶o XadmT>rMm ~moOm nS>Uma Amho. ‘hm{Z{‘©Vr H§$nZrMr AH$m¶©j‘Vm,‘hm{dVaU H§$nZrMr JiVr d AXmZr nm°daMo XoUo ¶m§Mm gd© ~moOm J«mhH$m§da Q>mH$ʶmV Ambm Amho. ‘hm{dVaUZo ‘mJUr Ho$br Am{U Am¶moJmZo ‘mݶVm {Xbr, ho CKS>gmQ>obmoQ>o Amho.
‘hm{dVaU H§$nZrZo ZwH$VrM B§YZ g‘m¶moOZ AmH$ma AmH$maUr Omhra Ho$bobr Amho. ¶m AmH$maUrZwgma OyZ 2022 Vo Am°ŠQ>mo~a 2022 ¶m nmM ‘{hݶm§À¶m Xo¶H$ H$mbmdYrgmR>r amÁ¶mVrb gd© nmdUoVrZ H$moQ>r drO J«mhH$m§da Xa‘hm {H$‘mZ 1300 H$moQ>r én¶o XadmT>rMm ~moOm nS>Uma Amho. gamgar A{V[aº$ ~moOm à{V ¶w{ZQ> 1.30 én¶m Amho. EHy$U ~moOm 6,500 H$moQ>r én¶o Amho. hm ~moOm åhUOo 5 ‘{hݶm§gmR>r XadmT> 20 Q>ŠHo$ BVH$s Amho. à˶jmV drO IaoXr IMm©Vrb ‘mM© Vo ‘o 2022 ¶m 3 ‘{hݶmVrb EHy$U dmT> ’$º$ 1448 H$moQ>r én¶o Amho. VWm{n AXmZr nm°da ‘hmamï´> {b. ¶m H§$nZrÀ¶m XoʶmnmoQ>r 6253 H$moQ>r én¶o VaVyX H$aʶmV Ambr Amho Am{U Am¶moJmZo ˶mbm ‘mݶVm {Xbr Amho. `mMmM AW© Ho$di AXmZrÀ¶m {hVmgmR>r amÁ¶mVrb gd© 2.75 H$moQ>r drO J«mhH$m§Zm doR>rbm Yabo OmV Amho.
CÝhmù¶mVrb ‘mM© Vo ‘o 2022 ¶m VrZ ‘{hݶm§À¶m H$mim‘ܶo drO IaoXr IMm©Vrb dmT> AZwH«$‘o ‘mM© 110 H$moQ>r én`o, E{àb 408 H$moQ>r én`o d ‘o 930 H$moQ>r ¶mà‘mUo dmT>rg Am¶moJmZo ‘mݶVm {Xbr Amho. VWm{n E{àb 2022 À¶m {hemo~m‘ܶo AXmZr nm°daMo 50 Q>ŠHo$ XoUo ^mJ{dʶmgmR>r 6253 H$moQ>r én¶o VaVyX H$aʶmV Ambr Amho. ˶m‘wio EHy$U ‘§Owar 7,764 H$moQ>r é. ˶m‘Yrb 5 ‘{hݶm§Vrb dgwbr 6,538 H$moQ>r én`o d am{hbobr 1226 H$moQ>r é. dgybr nwT>rb H$mimV åhUOo {S>g|~anmgyZ hmoUma Amho.
AXmZr nm°daMm H$m¶ÚmVrb ~Xb ¶m A§VJ©V H|$Ð gaH$maMm dñVy d godm H$a Am{U H$mob B§{S>¶mMm ñWbm§Va gw{dYm AmH$ma ¶m g§~§{YV A{V[aº$ IMm©À¶m ‘mJUrMm Xmdm ‘m. gdm}ƒ ݶm¶mb¶mÀ¶m A§{V‘ {ZU©¶mZwgma AXmZr§À¶m ~mOyZo Pmbm Amho. VgoM ‘m. gdm}ƒ ݶm¶mb¶mZo WH$~mH$sMr 50 Q>ŠHo$ a¸$‘ Ëd[aV ^mJdmdr Ago AmXoe {Xbo AmhoV. VWm{n hr a¸$‘ XoʶmMr BVH$s H$moUVr KmB© ‘hm{dVaUbm Pmbr ho gd© AZmH$bZr¶ Amho. hr a¸$‘ 5 hß˶mEodOr MMm© d gh‘VrZo 10/15/20 Aem hß˶m§V {d^mJVm Ambr AgVr. ˶mAmYmao J«mhH$m§darb Xa‘hmMm ~moOm gwb^ d H$‘r H$aVm Ambm AgVm. nU XþX£dmZo H§$nZrbm J«mhH$m§À¶m gmo¶rnojm AXmZr nm°daMr gmo¶ A{YH$ ‘hÎdmMr dmQ>Vo ho H$Qy> g˶ Amho.
Xþgar ‘hÎdmMr Jmoï> åhUOo B§YZ g‘m¶moOZ AmH$mamÀ¶m EHy$U {hemo~m‘ܶo drO {dVaU JiVr 14% À¶m EodOr ‘mM©‘ܶo 35%, E{àb‘ܶo 30% d ‘o‘ܶo 26% ¶mà‘mUo XmIdyZ ‘mݶVm XoʶmV Ambobr Amho. ‘hm{Z{‘©Vr H§$nZrMr AH$m¶©j‘Vm, ‘hm{dVaU H§$nZrMr JiVr d AXmZrMo XoUo ¶m§Mm gd© ~moOm J«mhH$m§da Q>mH$ʶmV Ambm Amho.
amÁ¶m‘ܶo Zmoìh|~a 2016 ‘ܶo gmS>oMma hOma ‘oJmd°Q> drO A{V[aº$ hmoVr. AmO 2022 gmbr 3000 ‘oJmdm°Q> A{V[aº$ drO Amho ho Am¶moJmZoM Amnë¶m 30 ‘mM© 2020 À¶m AmXoem‘ܶo ñnï> Ho$bo Amho. hr drO Z dmnaVmhr amÁ¶mVrb gd© J«mhH$ Zmoìh|~a 2016 nmgyZ Xa‘hm à{V ¶w{ZQ> 30 n¡go OmXm ^aV AmhoV. 3000 ‘oJmdm°Q> A{V[aº$ drO AgVmZm drO IaoXr IM© dmT>Vmo, ¶mMm AW© à˶jmV gd© àH$ënm§VyZ nyU©nUo drO {Z{‘©Vr hmoV Zmhr ho ñnï> Amho. {Z{‘©Vr 75 Vo 80 Q>¸o$ hmoUo Amdí¶H$ Amho à˶jmV H$Yrhr 70% À¶m da Pmbobr Zmhr. gamgar 65% À¶m KamV amhVo, ˶m‘wio H$‘r nS>Umar 15 Vo 20 Q>¸o$ drO ~mOmamVyZ {dH$V KoVbr OmVo Am{U OmXm IMm©Mm ~moOm J«mhH$m§da Q>mH$bm OmVmo ho nyU©nUo MwH$sMo Amho. hm H$‘r CËnmXZm‘wio dmT>Umam ~moOm AH$m¶©j‘ {Z{‘©Vr H§$nݶmda Q>mH$ʶmV Ambm nm{hOo.
‘hm{dVaUMr JiVr 14Q>ŠŠ`m§EodOr gamgar 30Q>¸o$ H$er ‘mݶ H$aʶmV Ambr hohr Z CbJS>Umao H$moS>o Amho. Jobr 10 df}Amåhr ‘hm{dVaU, Am¶moJ d amÁ¶ gaH$ma ¶m§Zm JiVr 30 Q>ŠŠ`m§hÿZ A{YH$ Amho hoM gmV˶mZo gm§JV AmhmoV. nU H$m§hr gH$mamË‘H$ {ZU©¶ d gwYmaUm hmoV ZmhrV. nU ¶oWo JiVr ghO 30 Q>ŠHo$ ‘mݶ Ho$br OmVo. hr gmo¶rñH$a ‘mݶVm Amho. à˶jmV 16 Q>¸o$ OmXm drO IaoXrbm ¶m ‘mJm©Zo ‘mݶVm {Xbr OmV Agob Va Vohr MwH$sMo Amho. H§$nZr JiVr 14 Q>¸o$ Amho Ago åhUVo Va ‘J ˶mdarb A{V[aº$ JiVr 16 Q>¸o$ ¶m JiVrMr a¸$‘ Am{U Vmo ~moOm ‘hm{dVaU H§$nZrda Q>mH$ʶmV Ambm nm{hOo, à˶jmV ho KS>V Zmhr.
‘hm{Z{‘©Vr Am{U ‘hm{dVaU ¶m XmoÝhr H§$nݶm§À¶m H$‘©Mmè¶m§Zm ¶m dmT>rMo H$moUVohr XoUo KoUo Am{U gmo¶agwVH$ Zmhr. H$maU hr gd© XadmT> B§YZ g‘m¶moOZ AmH$ma ¶m ZmdmImbr J«mhH$m§H$Sy>Z dgyb Ho$br OmVo. J«mhH$mMm H$moUVmhr Xmof ZgVmo, Varhr ^wXªS> J«mhH$mdaM bmJVmo. ˶m‘wio A§{V‘ ZwH$gmZ ho J«mhH$m§MoM hmoVo. à˶jmV AH$m¶©j‘Vm Am{U JiVr hm ~moOm g§~§{YV H§$nݶm§À¶m da Q>mH$ʶmV Ambm nm{hOo. ˶mgmR>r ¶m gd© {heo~m§Mr ñdV§Ì ¶§ÌUo‘m’©$V H$R>moa VnmgUr H$aʶmV Ambr nm{hOo. ‘hm{dVaUZo ‘mJUr Ho$br Am{U Am¶moJmZo ‘mݶVm {Xbr, ho CKS> gmQ>obmoQ>o Amho. H§$nZrMo d ~S>çm CËnmXH$m§Mo {hVqMVH$ AmO Am¶moJm‘ܶo AmhoV Am{U ˶m‘wio J«mhH$m§Zm ¶m ~m~VrV ݶm¶ {‘iob Aer Anojm Zmhr. ˶m‘wio ¶m g§X^m©V ¶m B§YZ g‘m¶moOZ AmH$mamMr AMyH$ VnmgUr ìhmdr d MwH$sMr AmH$maUr H$m¶‘ñdê$nr aÔ H$aʶmMr H$m¶Xoera VaVyX H$aʶmV Amcr nm{hOo. VgoM ¶mo½¶ d H$R>moa VnmgUrZ§Va A{V[aº$ B§YZ g‘m¶moOZ AmH$ma aÔ H$aʶmV Amcm nm{hOo.

Check Also

पाच राज्यांच्या निवडणुकांची घोषणा

केंद्रीय निवडणूक आयोगाने पाच राज्यांच्या निवडणुकांची घोषणा केली आहे. त्यामध्ये आसाम, पश्चिम बंगाल, केरळ, तामिळनाडू …