लेख-समिक्षण

स्वागत ठाम भूमिकेचे

काल-परवापर्यंत ज्या भारत- अमेरिका ऐतिहासिक करारावर 99 टक्के सहमती झाली म्हणून ढोल वाजवले जात होते, त्याच करारावरून भारताने अचानक पाऊल मागे घेतले. ही माघार नसून, अमेरिकेच्या अरेरावीला दिलेला एक सुस्पष्ट आणि कणखर धोरणात्मक संदेश अथवा चपराक आहे. ‌‘आम्हाला व्यापार करार हवा आहे, पण देशाचे हित धाब्यावर बसवून नाही, हा वाणिज्य मंत्री पीयूष गोयल यांचा संदेश आजच्या घडीला अत्यंत गरजेचा होता. …

Read More »

हरित हायड्रोजन मोहिमेसमोरील आव्हाने

भारताने जानेवारी 2023 मध्ये ‌‘राष्ट्रीय हरित हायड्रोजन मोहीम‌’ सुरू केली. 2030 पर्यंत दरवर्षी किमान 50 लाख मेट्रिक टन हरित हायड्रोजनचे उत्पादन करण्याचे महत्त्वाकांक्षी उद्दिष्ट देशाने ठेवले आहे. यासाठी 19,744 कोटी रुपयांची तरतूद करण्यात आली असून 8 लाख कोटी रुपयांहून अधिक गुंतवणुकीची अपेक्षा आहे. मात्र, मोहीम सुरू होऊन तीन वर्षेउलटल्यानंतरही जमिनीवरील वास्तव आणि कागदावरील उद्दिष्टे यात मोठी दरी असल्याचे संसदेत सादर …

Read More »

48 हजार कोटींचे वीजबिल माफ

राज्यातील 56 लाख शेतकऱ्यांना 36 हजार 585 कोटी रुपयांची कर्जमुक्ती देणारी ‌‘पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना‌’ सरकारने जाहीर केली आहे. 2019च्या योजनेतील लाभार्थी शेतकऱ्यांना 50 हजारांऐवजी दोन लाख रुपयांपर्यंत कर्जमाफी देण्याचा निर्णय अलीकडेच घेण्यात आला आहे. शेतकऱ्यांना सरसकट कर्जमाफी देण्याच्या निर्णयाच्या पार्श्वभूमीवर भाजपच्या किसान मोर्चाच्या वतीने बुधवारी यशवंतराव चव्हाण प्रतिष्ठानमध्ये आयोजित केलेल्या मुख्यमंत्री फडणवीस यांच्या सत्कार सोहळ्यात त्यांनी थकीत …

Read More »

बँकिगमधील करिअरचा स्वप्नभंग

देशातील आघाडीच्या बँकांमध्ये सध्या एक मूक क्रांती आणि तितकीच मोठी पडझड सुरू आहे. ग्राहक सेवा वेगवान करणे आणि अचूकता आणणे या नावाखाली बँकिंग क्षेत्रात आर्टिफिशिअल इंटेलिजन्स (एआय) आणि प्रगत रोबोटिक्सचा वापर कमालीचा वाढला आहे. परंतु, या तथाकथित तांत्रिक प्रगतीमागे मनुष्यबळ कपातीचे एक अघोषित वादळ दडले आहे, ज्याचा पहिला मोठा तडाखा कनिष्ठ आणि लिपिकीय कर्मचाऱ्यांना बसू लागला आहे. बोस्टन कन्सल्टिंग ग्रुपच्या …

Read More »

अंतराळात आरशाचा अट्टाहास का?

अंतराळ तंत्रज्ञानाच्या इतिहासात एक अत्यंत वेगेळे आणि तितकेच वादग्रस्त पाऊल पडले आहे. अमेरिकेच्या फेडरल कम्युनिकेशन्स कमिशनने कॅलिफोर्नियातील ‌‘रिफ्लेक्ट ऑर्बिटल‌’ या स्टार्टअप कंपनीला अंतराळात महाकाय आरसा असलेला उपग्रह प्रक्षेपित करण्याची अधिकृत मंजुरी दिली आहे. ‌‘इरेंडिल-1‌’ नावाचा हा उपग्रह रात्रीच्या वेळी पृथ्वीवर सूर्यप्रकाश परावर्तित करण्याचे काम करेल. या प्रकल्पाला विज्ञान जगतातून मोठा विरोध होत असतानाही नियामक मंडळाने या चाचणी उपग्रहाला हिरवा कंदील …

Read More »

48 तासांत ‌‘हटवला‌’ ‌‘सतलज‌’

दिग्दर्शक हनी त्रेहान यांच्या बहुप्रतिक्षित ‌’सतलज‌’ या चित्रपटाला डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर प्रदर्शित होऊन अवघे 48 तास झाले असतानाच ‌’झी 5‌’ या ओटीटी प्लॅटफॉर्मने भारतीय प्रेक्षकांसाठी हा चित्रपट आपल्या लायब्ररीमधून अचानक हटवला आहे. शुक्रवार, 3 जुलै 2026 रोजी प्रदर्शित झालेला हा चित्रपट आता भारतात स्ट्रीम करण्यासाठी उपलब्ध नाही, मात्र आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत तो अजूनही पाहता येत आहे. या अनपेक्षित निर्णयामुळे भारतातील प्रेक्षक आणि …

Read More »

आगळावेगळा आर. माधवन

बॉलीवूड अभिनेता आर. माधवन याला भारतीय चित्रपटसृष्टीतील उल्लेखनीय योगदानाची दखल घेत ‌‘पद्मश्री‌’ पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. अभिनेता, लेखक, दिग्दर्शक, निर्माता, संवेदनशील नागरिक आणि कुटुंबवत्सल पिता अशा अनेक भूमिका आर. माधवनने यशस्वीपणे पार पाडल्या. अभिनयातील सहजता, भूमिकांमधील वैविध्य, दर्जेदार चित्रपटांची निवड आणि प्रसिद्धीपेक्षा कामाला दिलेले महत्त्व यांमुळे त्याने समकालीन भारतीय चित्रपटसृष्टीत स्वतःचे वेगळे स्थान निर्माण केले. अभिनयाबरोबरच दिग्दर्शन आणि निर्मितीतही त्याने …

Read More »

संशोधन प्रकल्प सादर करताना…

पदवी किंवा पदव्युत्तर अभ्यासक्रमाच्या अंतिम वर्षात शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी संशोधन प्रकल्प (रिसर्च प्रोजेक्ट) हा केवळ अभ्यासाचा एक भाग नसून, त्यांच्या शैक्षणिक क्षमतेची खरी कसोटी पाहणारा टप्पा असतो. हा प्रकल्प निवडण्यापासून ते त्याच्या अंतिम सादरीकरणापर्यंतचा प्रवास अत्यंत नियोजनबद्ध असावा लागतो. या प्रक्रियेत विषयाची योग्य निवड हा सर्वात पहिला आणि महत्त्वाचा टप्पा मानला जातो. अनेकदा विद्यार्थी बाजारात उपलब्ध असणाऱ्या विषयांमुळे गोंधळात पडतात. अशा …

Read More »

‌‘राईट ब्रेन एज्युकेशन‌’ म्हणजे काय ?

मूल जन्माला येते तेव्हा ते अफाट मानसिक क्षमता आणि कुतूहल घेऊन येते. शिक्षणातील प्रगत संशोधनानुसार, वयाची पहिली सात वर्षे बालकाच्या संज्ञानात्मक (कॉग्निटिव्ह) विकासासाठी अत्यंत संवेदनशील असतात. या काळात मेंदूला जितकी माहिती आणि योग्य प्रशिक्षण मिळेल, तितकी त्याची ग्रहणशक्ती विस्तारते. मात्र, योग्य वेळी योग्य दिशा न मिळाल्यास या नैसर्गिक क्षमता काळाच्या ओघात सुप्त राहण्याची भीती असते. म्हणूनच, केवळ शालेय तयारी नव्हे, …

Read More »

दीडशे कोटींचे नाणे

आपण अनेकदा ऐकले असेल की, आपल्याकडे दुर्मीळ बँक नोट किंवा नाणे असल्यास, ते विकून श्रीमंत होऊ शकता. दुर्मीळ नाणे मिळाल्यानंतर त्याच्या लिलावाचे वृत्त अनेकदा येत असते. सध्या अशाच एका दुर्मीळ नाण्याची जोरदार चर्चा आहे. हे नाणे सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर सांगितले जात आहे, ज्याला ते मिळेल तो करोडपती होईल. हे नाणे आहे अमेरिकेचे ‌‘गोल्ड डबल ईगल‌’ नाणे. डेली स्टार न्यूज वेबसाईटच्या …

Read More »